73 आणि 74 वी घटनादुरुस्तीचा .............. कलमाशी जवळचा संबंध आहे.
EN
The 73rd and 74th Constitutional Amendments are closely related to Article ..............
अचूक उत्तर: पर्याय (१) कलम 243
भारतीय राज्यघटनेतील घटनादुरुस्तीच्या तरतुदींनुसार पर्याय (१) कलम २४३ हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (१) अचूक उत्तर: ७३ व्या आणि ७४ व्या घटनादुरुस्ती अधिनियमांचा थेट संबंध कलम २४३ शी आहे:
•
७३ वी घटनादुरुस्ती (१९९२): ग्रामीण स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी (पंचायती) राज्यघटनेत भाग ९ जोडण्यात आला, ज्यामध्ये कलम २४३ ते २४३-O या तरतुदींचा समावेश आहे.
•
७४ वी घटनादुरुस्ती (१९९२): नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांसाठी (नगरपालिका) राज्यघटनेत भाग ९-A जोडण्यात आला, ज्यामध्ये कलम २४३-P ते २४३-ZG या तरतुदींचा समावेश आहे.
•
म्हणून या दोन्ही दुरुस्त्या कलम २४३ शी अत्यंत जवळून संबंधित आहेत.
•
पर्याय (२) चुकीचा: कलम २३९ हे केंद्रशासित प्रदेशांच्या प्रशासनाशी (Administration of Union Territories) संबंधित आहे.
•
पर्याय (३) चुकीचा: कलम १४३ हे सर्वोच्च न्यायालयाच्या सल्लागार अधिकारक्षेत्राशी (Advisory Jurisdiction of Supreme Court) संबंधित आहे.
•
पर्याय (४) चुकीचा: कलम २४९ हे राष्ट्रीय हितासाठी राज्यसूचीतील विषयावर कायदा करण्याच्या संसदेच्या अधिकाराशी संबंधित आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: ७३ वी व ७४ वी घटनादुरुस्ती (१९९२):
•
७३ वी दुरुस्ती: भाग ९, कलम २४३ ते २४३-O, ११ वी अनुसूची (२९ विषय) - २४ एप्रिल १९९३ रोजी लागू (राष्ट्रीय पंचायत राज दिन).
•
७४ वी दुरुस्ती: भाग ९-A, कलम २४३-P ते २४३-ZG, १२ वी अनुसूची (१८ विषय) - १ जून १९९३ रोजी लागू.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Article 243
Under constitutional provisions governing local self-government, Option (1) Article 243 is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (1) is correct: The 73rd and 74th Constitutional Amendment Acts of 1992 are fundamentally codified under Article 243:
•
The 73rd Constitutional Amendment Act, 1992 inserted Part IX ('The Panchayats'), comprising Articles 243 to 243-O.
•
The 74th Constitutional Amendment Act, 1992 inserted Part IX-A ('The Municipalities'), comprising Articles 243-P to 243-ZG.
•
Hence, both landmark amendments revolve around Article 243.
•
Option (2) is incorrect: Article 239 deals with the administration of Union Territories by the President/Lieutenant Governor.
•
Option (3) is incorrect: Article 143 deals with the power of the President to consult the Supreme Court (Advisory Jurisdiction).
•
Option (4) is incorrect: Article 249 empowers Parliament to legislate on State List matters in the national interest.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Key Articles of 73rd & 74th Amendments:
•
73rd Amendment: Part IX, Articles 243 to 243-O, 11th Schedule (29 functional subjects). Enforced on 24 April 1993.
•
74th Amendment: Part IX-A, Articles 243-P to 243-ZG, 12th Schedule (18 functional items). Enforced on 1 June 1993.