वनस्पतीमध्ये पाण्याचा ताण सहन करण्याची क्षमता मुळे येते. अ) पाणी ग्रहण करणे ब) पाण्याचे नुकसान कमी करणे क) जलसंचय ड) वरीलपैकी एकही नाही पर्यायी उत्तरे:
EN
The ability of plants to withstand water stress arises from:
(a) Water uptake
(b) Reducing water loss
(c) Water storage in tissues
(d) None of the above
Alternative Answers:
उत्तर: अ, ब व क (पर्याय 3)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
वनस्पतींमध्ये पाण्याचा ताण (दुष्काळ) सहन करण्यासाठी विविध शारीरिक व रचनात्मक यंत्रणा कार्यरत असतात:
•
पाणी ग्रहण करणे: खोलवर आणि विस्तृत पसरलेली मुळांची रचना जी जमिनीतील खोल ओलावा शोषून घेते.
•
पाण्याचे नुकसान कमी करणे: पर्णरंध्रे (Stomata) बंद करणे, पानांवर मेणाचा थर (Waxy cuticle) असणे आणि पानांचा आकार कमी करणे.
•
जलसंचय: मांसल खोड किंवा पानांमध्ये पाणी साठवून ठेवणे (उदा. निवडुंग व रसाळ वनस्पती).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
वनस्पतींमध्ये कोरडवाहू ताण सहन करण्यासाठी 'प्रोलिन' (Proline) हे अमिनो आम्ल आणि 'ॲबसिसिक ॲसिड' (ABA) हे हॉर्मोन महत्त्वाची भूमिका बजावतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: (a), (b) and (c) (Option 3)
Key Points:
•
Mechanisms of Drought Tolerance in Plants:
•
Enhanced water uptake (a): Deep, penetrating, and high-density root systems to extract water from lower soil strata.
•
Minimizing water loss (b): Stomatal closure, thick waxy cuticles, leaf rolling, and reduced leaf area index.
•
Internal water storage (c): Water retention in specialized succulent tissues and osmotic adjustment to maintain cell turgor.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Abscisic acid (ABA) triggers stomatal closure, and proline accumulation acts as an osmoprotectant during moisture stress.