परिसंस्थेमधील ऊर्जेचा वापर (वर्तणूक) यास _______ म्हणतात.
EN
The behaviour of energy in ecosystem is called:
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (ऊर्जा प्रवाह / Energy flow)
सविस्तर विश्लेषण:
परिसंस्थेतील ऊर्जेचा वापर व वर्तन:
1.
ऊर्जा प्रवाह (Energy Flow): परिसंस्थेमध्ये सजीवांच्या एका पोषणस्तरावरून दुसऱ्या पोषणस्तराकडे ऊर्जेचे संक्रमण आणि तिचे वहन याला 'ऊर्जा प्रवाह' (Energy Flow) म्हटले जाते.
2.
ऊष्मागतीशास्त्राचे नियम (Laws of Thermodynamics):
•
पहिला नियम: ऊर्जा निर्माण करता येत नाही किंवा नष्ट करता येत नाही, तिचे फक्त एका रूपातून दुसऱ्या रूपात रूपांतर होते (उदा. सौर ऊर्जेचे रासायनिक ऊर्जेत रूपांतर).
•
दुसरा नियम: ऊर्जेचे रूपांतर होताना काही ऊर्जा उष्णतेच्या रूपात वातावरणात उत्सर्जित (Dissipate) होते आणि एन्ट्रॉपी (Entropy) वाढते.
3.
एकदिशा मार्ग: ऊर्जा प्रवाह नेहमी उत्पादक $\rightarrow$ शाकाहारी $\rightarrow$ मांसाहारी असा एकाच दिशेने (Unidirectional) वाहतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ऊर्जेचा मनोरा (Pyramid of Energy) हा कोणत्याही परिसंस्थेमध्ये नेहमी सरळ (Always Upright) असतो, तो कधीही व्यस्त (Inverted) असू शकत नाही, कारण प्रत्येक स्तरावर ऊर्जा घटत जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Energy flow)
Detailed Analysis:
Behaviour of Energy in Ecosystems:
1.
Energy Flow: The passage and thermodynamic processing of energy through sequential trophic levels in an ecosystem is termed Energy Flow.
2.
Thermodynamic Principles:
•
First Law (Conservation of Energy): Solar electromagnetic energy is transformed into chemical bond energy by producers during photosynthesis without creation or destruction.
•
Second Law (Entropy): Every energy transfer is inefficient; a fraction of available energy is irreversibly lost to the environment as metabolic heat, increasing entropy.
3.
Unidirectional Nature: Energy cannot be recycled back to previous trophic levels or to the sun.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Unlike pyramids of numbers or biomass which can occasionally be inverted (e.g., tree ecosystem or marine phytoplankton), the Pyramid of Energy is ALWAYS upright in all ecosystems without exception.