सराव केंद्र ➔
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2024 MEDIUM

मृद कणाभोवती किंवा जमिनीच्या पोकळीत/छिद्रात पृष्ठभाग ताण शक्तीमुळे धरून ठेवलेल्या सलग पाणी थरास _____ म्हणतात.

EN The continuous film of water held around soil particles and within soil capillary pores by surface tension forces is called _____.
A
हायग्रोस्कोपिक पाणी Hygroscopic water
✓
कोशिका पाणी (केशाकर्षणाचे पाणी) Capillary water
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
गुरुत्वाकर्षणाचे पाणी Gravitational water
D
विना केशाकर्षणाचे पाणी Non-capillary water
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: कोशिका पाणी (केशाकर्षणाचे पाणी) (पर्याय 2)

महत्त्वाचे मुद्दे:

• केशाकर्षण पाणी (Capillary Water):
• मातीच्या सूक्ष्म रंध्रांमध्ये (Micropores) पृष्ठभागावरील ताण (Surface tension) आणि आसंजन-संसंजन बलामुळे धरून ठेवलेले पाणी म्हणजे केशाकर्षण पाणी होय.
• हे पाणी -०.३३ बार (शेतक्षमता) ते -१५ बार (कायम ग्लानी बिंदू) दरम्यान धरले जाते.
• वनस्पतींच्या मुळांना शोषणासाठी केवळ हेच केशाकर्षण पाणी उपलब्ध असते.
• हायग्रोस्कोपिक पाणी: मातीच्या कणांवर अतिदाबाने घट्ट धरलेले पाणी (उपलब्ध नसते).
• गुरुत्वाकर्षण पाणी: गुरुत्वाकर्षणाने वाहून जाणारे मोकळे पाणी.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

वनस्पतींना वाढीसाठी लागणारे पाणी प्रामुख्याने 'केशाकर्षण पाणी' (Capillary water) या स्वरूपात मिळते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Capillary water (Option 2)

Key Points:

• Capillary Water:
• Held in micropores against gravity by surface tension forces, adhesive (soil-water), and cohesive (water-water) forces.
• Held within the suction tension range of -1/3 bar (field capacity) to -15 bars (permanent wilting point).
• Represents the only form of soil water readily available for plant root uptake and transpiration.
• Hygroscopic water is held tightly (> -31 bars) as molecular films; Gravitational water drains away freely (< -1/3 bar).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Capillary water held between -0.33 bar and -15 bars is the sole source of available moisture for crop growth.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →