बेरोजगारी, वार्धक्य, आजारपण आणि अपंगत्व आणि इतर .......... बाबतीत सरकारने सार्वजनिक मदतीचा हक्क द्यावा असे राज्याच्या धोरणांच्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये सुचवले आहे.
EN
The Directive Principles of State Policy suggest that the State shall provide the right to public assistance in cases of unemployment, old age, sickness, disablement, and in other cases of ______:
(1) Desires
(2) Undeserved want (आकस्मिक आपत्ती / अवांछित परिस्थिती)
(3) Communal riots
(4) Wounded soldiers
योग्य उत्तर: पर्याय २ (अवांछित परिस्थितीच्या / आकस्मिक आपत्ती / Undeserved want)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
संविधानाचे अनुच्छेद ४१ चा मूळ मजकूर:
•
*"राज्य आपल्या आर्थिक क्षमतेच्या आणि विकासाच्या मर्यादेत राहून, कामाचा, शिक्षणाचा आणि बेरोजगारी, वार्धक्य, आजारपण व अपंगत्व आल्यास, तसेच इतर अवांछित परिस्थितीच्या (Undeserved Want / आकस्मिक आपत्ती) बाबतीत लोकसाहाय्याचा (Public Assistance) हक्क मिळवून देण्यासाठी परिणामकारक तरतूद करील."*
२.
'Undeserved Want' चा अर्थ: स्वतःचा काहीही दोष नसताना व्यक्तीवर ओढवणारी गरिबी, लाचारी किंवा संकटाची परिस्थिती.
३.
या कलमाच्या अंमलबजावणीसाठी भारतात इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना (IGNOAPS), राष्ट्रीय कुटुंब लाभ योजना आणि दिव्यांग पेन्शन योजना राबवल्या जातात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कलम ४१: कामाचा हक्क, शिक्षणाचा हक्क आणि विशिष्ट बाबतीत सार्वजनिक साहाय्याचा हक्क.
•
मनरेगा (MGNREGA) ही योजना कलम ४१ मधील कामाच्या अधिकाराची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Undeserved want / अवांछित परिस्थिती)
Detailed Explanation:
1.
Article 41 of the Constitution reads:
•
*"The State shall, within the limits of its economic capacity and development, make effective provision for securing the right to work, to education and to public assistance in cases of unemployment, old age, sickness and disablement, and in other cases of undeserved want."*
2.
"Undeserved Want" refers to destitute conditions of deprivation and helplessness occurring through no fault of the individual (e.g., natural calamities, sudden bereavement, systemic distress).
3.
Social security programs such as the National Social Assistance Programme (NSAP), widow pensions, and disability pensions operationalize this specific directive.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Article 41 = Right to work, to education, and to public assistance in certain cases.
•
MGNREGA draws constitutional sustenance directly from Article 41.