चंद्रयान-1 चे शोध आंतराष्ट्रीय दैनिकांत प्रकाशित झालेले आहेत. कोणते अभ्यास चंद्रयान-1 कडून झाले आहेत? अ) चंद्राचे रासायनिक मानचित्रण (मॅपिंग) ब) चंद्राचे खनिजशास्त्रिय मानचित्रण (मॅपिंग) क) चंद्राचे फोटोजिओलोजिकल (चित्र-भूशास्त्रीय) मानचित्रण ड) चंद्राचे जीवशास्त्रविषयक मानचित्रण (मॅपिंग) योग्य पर्यायी निवडा:
EN
The findings of Chandrayaan-1 have been published in international journals. Which of the following studies were conducted by Chandrayaan-1?
a. Chemical mapping of the Moon
b. Mineralogical mapping of the Moon
c. Photo-geological mapping of the Moon
d. Biological mapping of the Moon
Choose the correct option:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) फक्त अ, ब आणि क
स्पष्टीकरण:
•
चंद्रयान-१ (Chandrayaan-1, 2008): ही चंद्राचा अभ्यास करणारी भारताची पहिली मानवरहित वैज्ञानिक मोहीम होती.
•
झालेले अभ्यास:
•
अ) रासायनिक मानचित्रण (Chemical mapping): चंद्रावरील मॅग्नेशियम, ॲल्युमिनियम, सिलिकॉन, लोह, टायटॅनियम यांसारख्या मूलद्रव्यांचे क्ष-किरण स्पेक्ट्रोमीटरद्वारे रासायनिक मॅपिंग करण्यात आले.
•
ब) खनिजशास्त्रीय मानचित्रण (Mineralogical mapping): नासाच्या $M^3$ (मून मिनरॉलॉजी मॅपर) द्वारे चंद्रावरील विविध खनिजांचा आणि पृष्ठभागावरील पाण्याचा/हायड्रॉक्सिलचा शोध घेण्यात आला.
•
क) फोटोजिओलोजिकल मानचित्रण (Photo-geological mapping): चंद्रावरील खड्डे, दऱ्या, ज्वालामुखीचे अवशेष आणि भौगोलिक रचनेची उच्च-रिझोल्यूशन त्रिमितीय (3D) छायाचित्रे घेण्यात आली.
•
ड) जीवशास्त्रविषयक मानचित्रण (Biological mapping): चंद्रावर हवा, पाणी किंवा वातावरण नसल्यामुळे तिथे कोणत्याही प्रकारचे जीवसृष्टीचे अस्तित्व नाही, त्यामुळे 'जीवशास्त्रविषयक मॅपिंग' करण्याचा प्रश्नच उद्भवत नाही!
•
म्हणून फक्त अ, ब आणि क हे अभ्यास चंद्रयान-१ कडून करण्यात आले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
चंद्रयान-१ वर एकूण ११ वैज्ञानिक पेलोड्स होते: ५ भारताचे (इस्रो) आणि ६ आंतरराष्ट्रीय संस्थांचे (नासा-अमेरिका, ईएसए-युरोप, बल्गेरिया).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Only a, b and c
Explanation:
•
Chandrayaan-1 Scientific Investigations (2008–2009):
•
(a) Chemical Mapping: Carried out by the Chandrayaan-1 X-ray Spectrometer (C1XS) and High Energy X-ray Spectrometer (HEX) to map the distribution of elements like Mg, Al, Si, Fe, and Ti.
•
(b) Mineralogical Mapping: Achieved by NASA's Moon Mineralogy Mapper ($M^3$) and the Hyperspectral Imager (HySI), mapping surface minerals and discovering water ice molecules.
•
(c) Photo-geological Mapping: Conducted using the Terrain Mapping Camera (TMC), generating a comprehensive high-resolution 3D digital elevation atlas of lunar topography.
•
(d) Biological Mapping: The Moon is a sterile extraterrestrial body devoid of biological life, making biological mapping completely non-existent.
•
Hence, the valid studies conducted are Only a, b, and c.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Chandrayaan-1 carried a total of 11 scientific instruments: 5 indigenous Indian payloads and 6 international payloads from NASA, ESA, and Bulgaria.