उपविभागीय अधिकाऱ्याची कार्ये.... .... आहेत. अ) महसुली बाबींचे पर्यवेक्षण व तपासणी करणे. ब) जमीनी हक्कासंबंधीच्या वादांबाबत निर्णय देणे. क) जिल्हाधिकाऱ्यांना शस्त्र परवाना मिळण्याबाबत शिफारसी करणे. ड) शाळा प्रशासनाची तपासणी करणे. पर्यायी उत्तरे:
EN
The functions of a Sub-Divisional Officer (SDO) are:
a) Supervision and inspection of revenue matters.
b) Deciding disputes regarding land rights.
c) Making recommendations to the District Collector regarding issuance of arms licenses.
d) Inspecting school administration.
Alternative Answers:
1: Only a, b and c
2: Only a, b and d
3: Only a, c and d
4: Only b, c and d
अचूक उत्तर: पर्याय (१) फक्त अ, ब आणि क
उपविभागीय अधिकाऱ्याच्या (SDO / प्रांत अधिकारी) वैधानिक अधिकार व कर्तव्यांनुसार पर्याय (१) फक्त अ, ब आणि क हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान (अ) बरोबर: महसूल उपविभागाचा (Sub-Division) प्रमुख म्हणून तहसील कार्यालये, तलाठी कार्यालये आणि महसुली बाबींचे पर्यवेक्षण व तपासणी करणे हे SDO चे मूलभूत कर्तव्य आहे.
•
विधान (ब) बरोबर: महाराष्ट्र जमीन महसूल संहितेनुसार (MLRC, 1966) तहसीलदार किंवा नायब तहसीलदारांच्या फेरफार नोंदी व जमीन हक्कांच्या निर्णयांविरुद्ध प्रथम अपील ऐकण्याचा व निर्णय देण्याचा अर्ध-न्यायिक (quasi-judicial) अधिकार SDO ला असतो.
•
विधान (क) बरोबर: भारतीय शस्त्र कायद्यान्वये शस्त्र परवाना देण्याचा अधिकार जिल्हाधिकाऱ्यांना असतो, परंतु अर्जाची छाननी व क्षेत्रीय चौकशी करून जिल्हाधिकाऱ्यांकडे शिफारस करण्याचे काम SDO करतात.
•
विधान (ड) चूक: शाळा प्रशासनाची तपासणी व नियंत्रण हे जिल्हा परिषदेच्या शिक्षण विभागाचे (शिक्षणाधिकारी) काम असते; महसूल उपविभागीय अधिकाऱ्याचे ते दैनंदिन कर्तव्य नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: उपविभागीय अधिकारी (SDO / प्रांत अधिकारी):
•
पद: उपजिल्हाधिकारी दर्जाचा भारतीय प्रशासकीय सेवेतील (IAS) किंवा राज्य नागरी सेवेतील (MPSC) वर्ग-१ अधिकारी.
•
अधिकार: उपविभागाचा महसूल अधिकारी व उपविभागीय दंडाधिकारी (SDM).
•
अपील अधिकार: तहसीलदारांच्या महसूल आदेशांविरुद्ध प्रथम अपील SDO कडे चालते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only a, b and c
Under the statutory powers and administrative duties of a Sub-Divisional Officer (SDO), Option (1) Only a, b and c is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Statement (a) is correct: As the head of the revenue sub-division, the SDO supervises and inspects taluka tehsil offices, village land records, and revenue realization.
•
Statement (b) is correct: Under the Maharashtra Land Revenue Code, 1966, the SDO acts as a quasi-judicial appellate court hearing appeals against orders of the Tehsildar regarding land rights and mutation entries.
•
Statement (c) is correct: Under the Arms Act, the District Magistrate is the licensing authority, but the SDO conducts field verification and submits statutory recommendations on arms license applications.
•
Statement (d) is incorrect: Inspection and administration of schools is the designated jurisdiction of the Education Department (District Education Officer / ZP Education Officer), not the revenue SDO.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Sub-Divisional Officer (SDO / Prant Officer):
•
Administrative Tier: Intermediate link between Tehsildar and District Collector.
•
Dual capacity: Sub-Divisional Revenue Officer and Sub-Divisional Magistrate (SDM).