भारतीय राज्यघटना धर्मनिरपेक्ष राज्य स्थापित करते म्हणजेच : (A) राज्य रोजगाराच्या बाबतीत धर्माच्या आधारावर भेदभाव करते. (B) राज्याने कोणत्याही विशिष्ट धर्माला अग्रक्रमाने वागणूक देण्याचे टाळले आहे. (C) राज्य सर्व धर्मांना समान समजते. (D) सर्व जनतेला श्रद्धा आणि पूजा करण्याचे स्वातंत्र्य आहे. (E) कोणत्याही अपवादाशिवाय, शैक्षणिक संस्था धार्मिक शिक्षण (शिकवण) देण्यास स्वतंत्र आहेत. पर्यायी उत्तरे :
EN
The Indian Constitution establishes a secular state, meaning:
(A) The state makes discrimination on the basis of religion in matters of employment.
(B) The state avoids preferential treatment for any particular religion.
(C) The state treats all religions equally.
(D) Freedom of faith and worship is allowed to all the people.
(E) Educational institutions, without exception, are free to impart religious instructions.
योग्य उत्तर: पर्याय २ ((B), (C) आणि (D))
स्पष्टीकरण:
•
भारतीय राज्यघटना 'धर्मनिरपेक्ष राज्य' (Secular State) प्रस्थापित करते. याची अचूक लक्षणे:
•
(B) बरोबर: राज्याने कोणत्याही विशिष्ट धर्माला राजधर्म घोषित करण्याचे किंवा अग्रक्रमाने वागणूक देण्याचे टाळले आहे.
•
(C) बरोबर: राज्य सर्व धर्मांना समान समजते आणि समान संरक्षण देते (सर्वधर्मसमभाव).
•
(D) बरोबर: संविधानाच्या कलम २५ अन्वये प्रत्येक व्यक्तीला सद्सद्विवेकबुद्धीचे आणि धर्माचे आचरण, प्रसार व पूजेचे स्वातंत्र्य आहे.
•
इतर विधाने चुकीची आहेत:
•
(A) चुकीचे: कलम १५ व १६ अन्वये सार्वजनिक रोजगारात धर्माच्या आधारे कोणताही भेदभाव करण्यास सक्त मनाई आहे.
•
(E) चुकीचे: कलम २८(१) अन्वये सरकारी निधीतून चालवल्या जाणाऱ्या शैक्षणिक संस्थांमध्ये धार्मिक शिक्षण देण्यावर बंदी आहे (त्यामुळे 'कोणत्याही अपवादाशिवाय धार्मिक शिक्षण देण्याची मुभा' हे विधान चूक आहे).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतीय धर्मनिरपेक्षतेनुसार सर्व धर्मांना समान वागणूक (सर्वधर्मसमभाव); सरकारी शैक्षणिक संस्थांमध्ये धार्मिक शिक्षणाला मनाई (कलम २८).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 ((B), (C) and (D))
Explanation:
•
Core principles of the Secular State in India:
•
(B) is CORRECT: The State has no state religion and refrains from conferring preferential patronage on any creed.
•
(C) is CORRECT: The State accords equal respect and treatment to all religions (Sarva Dharma Sambhava).
•
(D) is CORRECT: Article 25 guarantees freedom of conscience and the right freely to profess, practice, and propagate religion.
•
Why (A) and (E) are false:
•
(A) is false: Article 16 strictly prohibits discrimination in state employment on grounds of religion.
•
(E) is false: Article 28(1) mandates that no religious instruction shall be provided in any educational institution wholly maintained out of State funds.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Religious instruction is completely barred in state-funded schools under Article 28(1).