भारतीय राज्यघटनेच्या संघराज्यीय वैशिष्ट्यांमध्ये खालीलपैकी कशाचा समावेश होत नाही? (a) अखिल भारतीय सेवा (b) एकेरी न्यायव्यवस्था (c) स्वतंत्र न्यायव्यवस्था (d) अधिकारांची विभागणी पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following is not included in the federal features of the Indian Constitution?
(a) All India Services
(b) Integrated judiciary
(c) Independent judiciary
(d) Division of powers
Answer options:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (फक्त (a) आणि (b))
स्पष्टीकरण:
•
प्रश्नात विचारले आहे की कोणत्या घटकांचा 'संघराज्यीय वैशिष्ट्यांमध्ये' समावेश होत नाही (म्हणजेच ती एकात्मक वैशिष्ट्ये आहेत):
•
(a) अखिल भारतीय सेवा (All India Services): हे एकात्मक (Unitary) वैशिष्ट्य आहे; कारण आयएएस/आयपीएस अधिकाऱ्यांची भरती व नियंत्रण केंद्र सरकारकडे असते, परंतु ते राज्यांमध्ये प्रमुख प्रशासकीय पदे भूषवतात.
•
(b) एकेरी न्यायव्यवस्था (Integrated Judiciary): हेही एकात्मक वैशिष्ट्य आहे; कारण संपूर्ण देशात एकच एकात्मिक न्यायालयीन रचना आहे.
•
संघराज्यीय (Federal) वैशिष्ट्ये:
•
(c) स्वतंत्र न्यायव्यवस्था (Independent Judiciary)
•
(d) अधिकारांची विभागणी (Division of Powers - ७ वी अनुसूची).
•
त्यामुळे (a) आणि (b) चा समावेश संघराज्यीय वैशिष्ट्यांत होत नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
अखिल भारतीय सेवा आणि एकेरी न्यायव्यवस्था ही संविधानाची एकात्मक वैशिष्ट्ये आहेत, संघराज्यीय नाहीत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Only (a) and (b))
Explanation:
•
The question asks which features are NOT federal features (i.e. they are unitary/centralising features):
•
(a) All India Services: Unitary feature, as officers are recruited and trained by the Centre but serve key posts in the States.
•
(b) Integrated Judiciary: Unitary feature, as a single unified pyramid of courts enforces both central and state laws.
•
Federal features:
•
(c) Independent Judiciary
•
(d) Division of Powers.
•
Therefore, (a) and (b) are not federal features.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
All-India Services (Art. 312) and Integrated Judiciary are prominent Unitary features of the Constitution.