संसदेचे अधिकार व कार्ये आहेत. अ) सरकार स्थापन किंवा शेवट करणे. ब) माहिती मागविणे क) सार्वजनिक निधिच्या खर्चावर देखरेख ठेवणे. ड) संविधानाचे संरक्षण करणे. पर्यायी उत्तरे:
EN
The powers and functions of Parliament include:
a) Forming or unseating the government.
b) Seeking information from the executive.
c) Supervising the expenditure of public funds.
d) Protecting the Constitution.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (1) फक्त अ, ब, क
सविस्तर विश्लेषण:
•
संसदेचे अधिकार व कार्ये:
•
अ) सरकार स्थापन करणे किंवा संपवणे (बरोबर): मंत्रिमंडळ जोपर्यंत लोकसभेचा विश्वास टिकवून ठेवते तोपर्यंतच सत्तेवर राहते. अविश्वास ठरावाद्वारे संसद सरकार पदभ्रष्ट करू शकते.
•
ब) माहिती मागविणे (बरोबर): प्रश्नोत्तराचा तास, शून्य प्रहर आणि समित्यांच्या माध्यमातून संसद कार्यकारी मंडळाकडून प्रशासकीय माहिती मागवते.
•
क) सार्वजनिक निधीच्या खर्चावर देखरेख ठेवणे (बरोबर): संसदेच्या मंजुरीशिवाय एकही रुपया खर्च करता येत नाही; तसेच लोकलेखा समिती व अंदाज समितीद्वारे संसद खर्चावर नियंत्रण ठेवते.
•
ड) संविधानाचे संरक्षण करणे (न्यायपालिकेचे कार्य):
भारतीय संविधानाचे रक्षण व अर्थनिर्वचन करण्याची अंतिम जबाबदारी न्यायपालिकेची (सर्वोच्च व उच्च न्यायालये - Guardian of the Constitution) आहे, संसदेची नाही.
•
त्यामुळे संसदेच्या अधिकारांमध्ये फक्त अ, ब आणि क यांचा समावेश होतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
संविधानाचा संरक्षक व अंतिम अर्थ लावणारी संस्था = न्यायव्यवस्था (Supreme Court).
•
कार्यकारी मंडळावर नियंत्रण, वित्तीय नियंत्रण व कायदेनिर्मिती = संसदेची कार्ये.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only a, b, c
Detailed Analysis:
•
Powers and Functions of Parliament:
•
a) Making or unseating government (Correct): The Executive remains in office as long as it commands the confidence of the Lok Sabha.
•
b) Seeking information (Correct): Through Question Hour, Calling Attention, and committees, Parliament scrutinizes executive actions.
•
c) Supervising public expenditure (Correct): Complete power of the purse via budgetary approvals, PAC, and Estimates Committee.
•
d) Protecting the Constitution (Judiciary's Role):
Under the Indian constitutional scheme, the Judiciary (Supreme Court) is the ultimate protector and custodian of the Constitution through judicial review, not the Parliament.
•
Hence, only a, b, and c are parliamentary functions.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: The Supreme Court is the protector and guardian of the Constitution. Parliament's functions encompass legislative, financial, and executive control.