सिंचनासाठी पाण्याची गुणवत्ता साधारणपणे ......... वरुन केली जाते.
EN
The quality of irrigation water is generally evaluated based on _____.
उत्तर: वरील सर्व (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
सिंचन पाण्याच्या गुणवत्तेचे निकष:
1.
एकूण विरघळलेले क्षार: विद्युत वाहकता (EC) किंवा TDS द्वारे मोजले जाते.
2.
सोडियम शोषण गुणोत्तर (SAR): पाण्यातील कॅल्शिअम व मॅग्नेशिअमच्या तुलनेत सोडिअमचे प्रमाण ($SAR = \frac{Na^+}{\sqrt{\frac{Ca^{2+} + Mg^{2+}}{2}}}$).
3.
बायकार्बोनेट प्रमाण: अवशिष्ट सोडियम कार्बोनेट (RSC).
4.
विशिष्ट विषारी घटक: बोरॉन, क्लोराईड आणि फ्लोराईडचे प्रमाण.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
SAR > १० असल्यास सोडिअमचा धोका वाढतो.
•
बोरॉनचे प्रमाण ०.७ ppm पेक्षा कमी असल्यास सुरक्षित मानले जाते; २ ppm पेक्षा जास्त प्रमाण अनेक पिकांसाठी विषारी ठरते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: All of the above (Option 4)
Key Points:
•
Standard Criteria for Evaluating Irrigation Water Quality:
1.
Salinity Hazard: Measured by Total Dissolved Solids (TDS) or Electrical Conductivity (EC).
2.
Sodicity Hazard: Evaluated via Sodium Adsorption Ratio ($SAR = \frac{Na^+}{\sqrt{(Ca^{2+} + Mg^{2+})/2}}$).
3.
Alkalinity / Bicarbonate Hazard: Evaluated via Residual Sodium Carbonate ($RSC = (CO_3^{2-} + HCO_3^-) - (Ca^{2+} + Mg^{2+})$).
4.
Toxic Ion Hazard: Specific toxicities of Boron, Chloride, and Lithium.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Water suitability for irrigation is judged comprehensively using EC (salinity), SAR (sodicity), RSC (alkalinity), and Boron limits.