विशिष्ट जातीचे तिच्या पर्यावरणाशी संबंध या अभ्यासाला काय म्हणतात?
EN
The study of the relationship of an individual species with its environment is called:
योग्य उत्तर: पर्याय २ (ऑटइकॉलॉजी / Autecology)
सविस्तर विश्लेषण:
परिस्थितिकी शास्त्राच्या दोन मुख्य शाखा:
1.
ऑटइकॉलॉजी (Autecology - व्यक्ती परिस्थितिकी):
•
जेव्हा केवळ एका विशिष्ट सजीव प्रजातीचा किंवा तिच्या वैयक्तिक घटकांचा तिच्या सभोवतालच्या पर्यावरणाशी असणाऱ्या संबंधांचा अभ्यास केला जातो, तेव्हा त्याला 'ऑटइकॉलॉजी' (Autecology) म्हणतात.
•
उदा. वाघाचे किंवा सागाच्या झाडाचे हवामान व अधिवासाशी असणारे जैविक संबंध अभ्यासणे.
2.
सिनेकॉलॉजी (Synecology - समुदाय परिस्थितिकी):
•
जेव्हा विशिष्ट क्षेत्रातील अनेक प्रजातींच्या संपूर्ण समुदायाचा (Community) आणि त्यांच्या परिसंस्थेतील एकत्रित आंतरक्रियांचा अभ्यास केला जातो, तेव्हा त्याला 'सिनेकॉलॉजी' (Synecology) म्हणतात.
•
उदा. संपूर्ण पानगळी जंगलाचा किंवा पाणथळ परिसंस्थेचा अभ्यास.
3.
इतर संज्ञा: मेटेरॉलॉजी (हवामानशास्त्र), टर्मिनॉलॉजी (पारिभाषिक शब्दावली).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
Autecology (ऑटइकॉलॉजी): एकाच प्रजातीचा अभ्यास (Individual species).
•
Synecology (सिनेकॉलॉजी): सजीव समुदायाचा अभ्यास (Whole biotic community).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (Autecology)
Detailed Analysis:
Core Subdivisions of Ecological Science:
1.
Autecology (Species Ecology):
•
The ecological study of an individual organism or a single individual species in relation to its environmental conditions (e.g., studying the thermal tolerance and home range of the Royal Bengal Tiger).
2.
Synecology (Community Ecology):
•
The ecological study of entire groups of organisms and multiple diverse species communities interacting together as an integrated ecological complex within a common habitat (e.g., studying community succession in a mangrove swamp).
3.
Other terms: Meteorology is atmospheric science; Terminology is vocabulary study.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Quick Distinction:
•
Autecology: Single species $\leftrightarrow$ Environment.
•
Synecology: Multiple interacting populations/community $\leftrightarrow$ Environment.