महाराष्ट्र शासनाची 'सुमतीबाई सुकळीकर उद्योगिनी महिला सक्षमीकरण योजना' (Sumatibai Sukalikar Udyogini Scheme) ही प्रामुख्याने खालीलपैकी कोणत्या घटकाशी संबंधित आहे?
EN
The 'Sumatibai Sukalikar Udyogini Mahila Sakshamikaran Yojana' of the Government of Maharashtra is primarily related to which of the following?
योग्य उत्तर पर्याय १ आहे: 'नियमित कर्ज परतफेड करणाऱ्या पात्र महिला बचत गटांना व्याज अर्थसहाय्य देणे'.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
सुमतीबाई सुकळीकर उद्योगिनी महिला सक्षमीकरण योजना:
•
महाराष्ट्र शासनाच्या ग्रामविकास विभागामार्फत महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियानांतर्गत (MSRLM / उमेद) ही योजना राबविण्यात येते.
•
ग्रामीण भागातील महिलांचे सक्षमीकरण करणे, त्यांना सूक्ष्म उद्योगांकडे वळवणे आणि बँकांकडून घेतलेल्या कर्जाची वेळेत परतफेड करण्यास प्रोत्साहन देणे हा या योजनेचा मुख्य हेतू आहे.
•
या योजनेअंतर्गत राष्ट्रीयीकृत, ग्रामीण किंवा सहकारी बँकांकडून कर्ज घेतलेल्या ज्या महिला बचत गटांनी (SHGs) मुदतीत नियमित परतफेड केली आहे, त्यांना व्याज अर्थसहाय्य (Interest Subvention) दिले जाते, ज्यामुळे त्यांना शून्य किंवा नाममात्र व्याजदरावर कर्ज उपलब्ध होते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
जमीन खरेदीसाठी मोफत कर्ज देणे (पर्याय २), कर माफी देणे (पर्याय ३) किंवा थेट तिजोरीतून ४% कर्जवाटप (पर्याय ४) अशा कोणत्याही तरतुदी या योजनेत समाविष्ट नाहीत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्र शासनाच्या महिला सक्षमीकरण योजना:
•
सुमतीबाई सुकळीकर योजना: महिला बचत गटांना व्याज अर्थसहाय्य (Interest Subvention).
•
नवतेजस्विनी प्रकल्प: IFAD च्या सहकार्याने महिला बचत गटांची उपजीविका वृद्धी.
•
माविम (MAVIM): महिला आर्थिक विकास महामंडळामार्फत राबविल्या जाणाऱ्या मायक्रो-फायनान्स योजना.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option 1: 'Providing interest subvention / interest subsidy to eligible women Self-Help Groups (SHGs) repaying bank loans on time'.
Detailed Analysis:
1.
Sumatibai Sukalikar Udyogini Scheme:
•
Implemented by the Rural Development Department under the Maharashtra State Rural Livelihoods Mission (MSRLM / UMED).
•
Designed to foster financial discipline, entrepreneurial activity, and prompt repayment among women Self-Help Groups (SHGs).
•
Under this scheme, eligible women SHGs that avail bank credit for income-generating micro-enterprises and maintain prompt, regular loan repayments receive interest subvention, effectively lowering their net borrowing cost to zero or nominal rates.
Distractor Analysis:
•
Options 2, 3, and 4 are erroneous claims; the scheme does not purchase land, grant corporate tax exemptions, or disburse flat state loans.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Important Maharashtra women's welfare initiatives to remember:
•
Sumatibai Sukalikar Yojana: Interest subvention to microfinance SHGs.
•
Navtejaswini Project: Partnered with IFAD for women's rural enterprise development.
•
MAVIM: Women's Economic Development Corporation nodal agency.