सराव केंद्र ➔
भूगोल व महाराष्ट्राचा भूगोल Rajyaseva Mains 2017 MEDIUM

पिकाला त्याच्या कालावधीत शेतामध्ये आवश्यक एकुण पाण्याची मात्रा म्हणजे:

EN The total depth of water required by a crop during its entire period in the field is called:
✓
डेल्टा (Δ) Delta (Δ)
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
ड्युटी Duty (D)
C
पाणी समतुल्यता Water balance
D
सिंचन समतुल्यता Irrigation equity
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

उत्तर: डेल्टा (Δ) (पर्याय 1)

महत्त्वाचे मुद्दे:

• डेल्टा (Delta - $\Delta$): पिकाच्या पेरणीपासून कापणीपर्यंतच्या एकूण आधार कालावधीत (Base Period) पिकाला आवश्यक असलेल्या पाण्याच्या एकूण खोलीला (सेंटीमीटर किंवा मीटरमध्ये) 'डेल्टा' म्हणतात.
• ड्युटी (Duty - $D$): एक क्युमेक पाण्याचा अखंड प्रवाह संपूर्ण पीक हंगामात किती हेक्टर जमिनीला पाणी देऊ शकतो, त्या सिंचन क्षेत्राला ड्युटी म्हणतात (हेक्टर/क्युमेक).
• संबंध: $\Delta = \frac{8.64 \times B}{D}$ (येथे $\Delta$ मीटरमध्ये आणि $B$ दिवसांमध्ये असतो).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

ऊस पिकाचा डेल्टा सर्वाधिक (सुमारे १२० ते १८० सेंमी) असतो, तर ज्वारी व बाजरीचा डेल्टा कमी (सुमारे ३० ते ५० सेंमी) असतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Answer: Delta (Δ) (Option 1)

Key Points:

• Delta ($\Delta$): The total depth of water required by a crop during its entire base period in the field, expressed in centimeters or meters.
• Duty ($D$): The area of land (in hectares) that can be irrigated by a continuous discharge of 1 cumec of water throughout the crop base period (hectares/cumec).
• Mathematical Relation: $\Delta = \frac{8.64 \times B}{D}$ (where $\Delta$ is in meters and $B$ is the base period in days).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Sugarcane has one of the highest Delta values (~120–180 cm), whereas millets require the lowest Delta (~30–50 cm).

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →