सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था STI Mains 2017 MEDIUM

महाराष्ट्र शासन आणि केंद्र सरकार यांच्यात काही कायदेशीर विवाद आहे. तो सोडविण्यासाठी महाराष्ट्र शासन सर्वोच्च न्यायालयांत गेले आहे. हा विवाद सर्वोच्च न्यायालयाच्या पुढील अधिकार कक्षेत येतो:

EN There is a legal dispute between the Government of Maharashtra and the Central Government. The Maharashtra Government has approached the Supreme Court to resolve it. This dispute falls under which jurisdiction of the Supreme Court?
✓
प्रांरभिक न्यायाधिकार Original jurisdiction
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
अपीलविषयक न्यायधिकार Appellate jurisdiction
C
सल्लाविषयक न्यायाधिकार Advisory jurisdiction
D
निर्णयाचा फेरविचार करण्याचा अधिकार Review jurisdiction
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) प्रांरभिक न्यायाधिकार

सविस्तर विश्लेषण:

• कलम १३१ (प्रारंभिक / मूळ अधिकारक्षेत्र - Original Jurisdiction):
• भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद १३१ अन्वये केंद्र सरकार आणि एक किंवा अधिक घटकराज्ये यांच्यातील कोणताही कायदेशीर वाद सोडविणे हा सर्वोच्च न्यायालयाचा प्रारंभिक (Original) आणि अनन्य (Exclusive) अधिकार आहे.
• महाराष्ट्र शासन (राज्य सरकार) आणि केंद्र सरकार यांच्यातील वाद थेट सर्वोच्च न्यायालयात पहिल्यांदाच दाखल होत असल्याने तो प्रारंभिक न्यायाधिकारात मोडतो.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• केंद्र वि. राज्य कायदेशीर वाद = कलम १३१ अन्वये सर्वोच्च न्यायालयाचे प्रारंभिक अधिकारक्षेत्र.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Original jurisdiction

Detailed Analysis:

• Article 131 (Original Jurisdiction):
• Under Article 131 of the Constitution of India, any legal dispute between the Government of India and one or more States falls exclusively under the Original Jurisdiction of the Supreme Court.
• "Original" signifies that the case is heard and decided by the Supreme Court at the very first instance.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• Disputes between the Centre and States fall under the Supreme Court's Original Jurisdiction (Article 131).
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →