भारतीय दंड संहिता 1860 मधील कलम 4 नुसार खालील वाक्ये वाचा व उत्तर द्या. (i) 'अ' हा भारताचा नागरिक असून युगांडामध्ये खून करतो. (ii) भारतात जेथे तो सापडेल अशा कोणत्याही स्थळी खुनाबद्दल त्याची संपरीक्षा व दोषसिद्धी केली जाऊ शकते. पर्यायी उत्तरे :
EN
Under Section 4 of the Indian Penal Code, 1860, read the following statements and answer:
(i) 'A', who is a citizen of India, commits a murder in Uganda.
(ii) He can be tried and convicted of murder in any place in India in which he may be found.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (2) दोन्ही वाक्ये बरोबर आहेत
सविस्तर विश्लेषण:
•
IPC कलम 4 (संहितेची राज्यक्षेत्राबाहेरील अंमलबजावणी - Extension of Code to extra-territorial offences):
•
भारतीय दंड संहितेच्या कलम 4(1) नुसार, भारताबाहेर कोणत्याही ठिकाणी भारताच्या कोणत्याही नागरिकाने केलेल्या कोणत्याही अपराधाला ही संहिता लागू होते.
•
कलम 4 मधील थेट दृष्टांत (a):
•
"'अ' हा भारताचा नागरिक असून तो युगांडामध्ये खून करतो. भारतात जेथे तो सापडेल अशा कोणत्याही ठिकाणी त्याच्यावर खुनाचा खटला चालवला जाऊ शकतो आणि त्याला दोषी ठरवले जाऊ शकते."
•
("A, who is a citizen of India, commits a murder in Uganda. He can be tried and convicted of murder in any place in India in which he may be found.")
•
हे दोन्ही वाक्ये कलम 4 च्या अधिकृत दृष्टांतातील अचूक विधाने असल्याने दोन्ही वाक्ये बरोबर आहेत (पर्याय 2).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: IPC कलम 4 हे भारताबाहेरील गुन्ह्यांवर भारतीय न्यायालयांच्या अधिकारितेशी (Extra-territorial Jurisdiction) संबंधित आहे. भारतीय नागरिकाने जगातील कोणत्याही देशात गुन्हा केला तरी भारतात सापडेल तेथे त्याच्यावर IPC खाली खटला चालवला जाऊ शकतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Both statements are correct.
Detailed Analysis:
•
Section 4 of IPC (Extension of Code to extra-territorial offences) - Illustration (a):
•
Section 4(1) extends the provisions of the IPC to any offence committed by any citizen of India in any place without and beyond India.
•
Statutory Illustration (a) to Section 4: "'A', who is a citizen of India, commits a murder in Uganda. He can be tried and convicted of murder in any place in India in which he may be found."
•
Both statements (i) and (ii) directly reproduce this exact statutory illustration.
•
Therefore, Both statements are correct (Option 2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Under Section 4 IPC (extra-territorial jurisdiction), an Indian citizen committing an offence abroad (like murder in Uganda) can be tried anywhere in India where he is found.