भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2017 MEDIUM

भारतीय साक्षीपुरावा अधिनियमाच्या कलम 63 प्रमाणे दुय्यम पुरावा म्हणजे ______.

EN Under Section 63 of the Indian Evidence Act, secondary evidence means ______.
A
एकाच पद्धतीने तयार केलेला दस्तऐवज जसे छपाई Documents produced by a uniform process, such as printing
B
दस्तऐवज अनेक भागात निष्पादीत केला असेल तेव्हा दस्तऐवजाचा प्रत्येक भाग Each part of a document where it is executed in several parts
C
दस्तऐवज प्रत्यक्ष The document itself
✓
प्रमाणित प्रती Certified copies
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) प्रमाणित प्रती

कायदेशीर विश्लेषण (भारतीय पुरावा कायदा, १८७२ - कलम ६३):

• कलम ६३ (दुय्यम पुरावा - Secondary Evidence): या कलमामध्ये दुय्यम पुराव्याची व्याख्या पुढीलप्रमाणे दिली आहे:
१. प्रमाणित प्रती (Certified copies - कलम ७६ अन्वये दिलेल्या)
२. यांत्रिक प्रक्रियेद्वारे मूळ दस्तऐवजावरून तयार केलेल्या प्रती (Copies made by mechanical processes)
३. मूळ दस्तऐवजावरून केलेल्या किंवा त्यांच्याशी पडताळलेल्या प्रती
४. ज्या पक्षाने दस्तऐवज निष्पादित केलेला नाही त्या पक्षाविरुद्ध सप्रतिलेख (Counterparts)
५. ज्या व्यक्तीने मूळ दस्तऐवज स्वतः पाहिला आहे अशा व्यक्तीने दिलेले मौखिक वर्णन.
• पर्याय (४) मधील 'प्रमाणित प्रती' हा कलम ६३ चा थेट पहिला प्रकार आहे.

इतर पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय १, २ आणि ३ हे कलम ६२ नुसार प्राथमिक पुरावा (Primary evidence) आहेत.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम ६२ = मूळ दस्तऐवज, अनेक भाग, सप्रतिलेख (प्राथमिक पुरावा); कलम ६३ = प्रमाणित प्रती, फोटोकॉपी, झेरॉक्स (दुय्यम पुरावा).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) Certified copies

Legal Analysis (Indian Evidence Act, 1872 - Section 63):

• Section 63 (Secondary Evidence): Expressly enumerates five categories of secondary evidence:
1. Certified copies given under the provisions hereinafter contained;
2. Copies made from the original by mechanical processes ensuring accuracy;
3. Copies made from or compared with the original;
4. Counterparts of documents against parties who did not execute them;
5. Oral accounts of the contents of a document given by some person who has himself seen it.
• Thus, Certified Copies constitute statutory secondary evidence under Section 63(1).

Analysis of Other Options:

• Options (1), (2), and (3) are statutory illustrations of Primary Evidence under Section 62.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Under Section 63(1), certified copies are explicitly classified as Secondary Evidence.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →