भारतीय दंड संहिता, 1860 च्या कलम 82 मध्ये ______ हा अपवाद आहे, जो व्यक्तीला गुन्हेगारी कायद्यासाठी जबाबदार होण्यापासून संरक्षण देतो.
EN
Under Section 82 of the Indian Penal Code, 1860, which of the following is an exception protecting a person from criminal liability?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरीलपैकी कोणतेही नाही
स्पष्टीकरण:
भारतीय दंड संहिता, १८६० च्या कलम ८२ (भारतीय न्याय संहिता, २०२३ चे कलम २०) मध्ये 'सात वर्षांखालील बालकाचे कृत्य' (Act of a child under seven years of age) या अपवादाची तरतूद आहे:
•
कलम ८२ नुसार: *"सात वर्षांखालील बालकाने केलेले कोणतेही कृत्य गुन्हा ठरत नाही."* (Nothing is an offence which is done by a child under seven years of age.)
•
या कायदेशीर तत्त्वाला 'Doli Incapax' (गुन्हा करण्यास पूर्णतः अक्षम) असे म्हटले जाते. हे बालकाला गुन्हेगारी जबाबदारीपासून संपूर्ण संरक्षण (Absolute immunity) देते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) धमकावणे / भीती (Duress): यासाठी कलम ९४ मध्ये संरक्षण आहे (कलम ८२ नव्हे).
•
पर्याय (२) लोकसेवक (Public servant): कलम ७६ व ७९ मध्ये कायद्याने बांधलेला किंवा समर्थन असलेला व्यक्ती म्हणून संरक्षण आहे.
•
पर्याय (३) अस्वस्थ मनाची व्यक्ती (Unsound mind): यासाठी कलम ८४ मध्ये संरक्षण आहे.
•
पर्यायांमध्ये 'सात वर्षांखालील बालक' हा पर्याय दिलेला नसल्यामुळे 'वरीलपैकी कोणतेही नाही' (पर्याय ४) हे अचूक उत्तर ठरते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: बालकांच्या वयाशी संबंधित कलमे:
१.
कलम ८२: सात वर्षांखालील बालक (Doli incapax - पूर्ण संरक्षण).
२.
कलम ८३: सात वर्षांवरील परंतु बारा वर्षांखालील अपरिपक्व बुद्धिमत्तेचे बालक.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) None of the above
Explanation:
Under Section 82 of the Indian Penal Code, 1860 (Section 20 of BNS, 2023):
•
*"Nothing is an offence which is done by a child under seven years of age."*
•
This incorporates the Latin doctrine of 'Doli incapax' (conclusive presumption that an infant under 7 years of age is incapable of committing a crime).
Analysis of Other Options:
•
Option (1) Duress / Threat: Protected under Section 94 IPC.
•
Option (2) Public servant acting under law: Protected under Sections 76 and 79 IPC.
•
Option (3) Person of unsound mind: Protected under Section 84 IPC.
•
Since the protection under Section 82 belongs specifically to an infant under 7 years of age, None of the above (Option 4) is the correct choice.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Remember: Section 82 = Child under 7 years (absolute immunity / doli incapax); Section 83 = Child between 7 and 12 of immature understanding; Section 84 = Unsound mind; Section 94 = Compulsion by threats.