भारतीय संविधानाच्या ७३ व्या व ७४ व्या घटनादुरुस्तीनुसार राज्यातील सर्व पंचायती राज संस्था व नागरी स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांचे संचालन, नियंत्रण व मतदार याद्या तयार करण्याची घटनात्मक जबाबदारी कोणावर सोपवण्यात आली आहे?
EN
Under the 73rd and 74th Constitutional Amendments, on which body is the constitutional responsibility of superintendence, direction, and conduct of elections to all Panchayati Raj and urban local bodies vested?
स्पष्टीकरण (मराठी):
•
योग्य पर्याय: (२)
•
राज्य निवडणूक आयोग (State Election Commission):
•
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद २४३-K (पंचायतीसाठी) आणि अनुच्छेद २४३-ZA (नगरपालिकांसाठी) अन्वये राज्यातील सर्व स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांसाठी स्वतंत्र राज्य निवडणूक आयोगाची स्थापना करण्यात आली.
•
राज्य निवडणूक आयुक्त (SEC): यांची नियुक्ती राज्यपाल करतात. त्यांना उच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशाप्रमाणेच केवळ महाभियोगासारख्या विहित प्रक्रियेनेच पदावरून दूर करता येते.
•
पर्याय (१) भारतीय निवडणूक आयोग (कलम ३२४): राष्ट्रपती, उपराष्ट्रपती, संसद (लोकसभा, राज्यसभा) व राज्य विधिमंडळाच्या निवडणुका घेतो; स्थानिक संस्थांच्या नव्हे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रात राज्य निवडणूक आयोगाची स्थापना २६ एप्रिल १९९४ रोजी झाली असून डी. एन. चौधरी हे महाराष्ट्राचे पहिले राज्य निवडणूक आयुक्त होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation (English):
•
Correct Option: (2)
•
State Election Commission (SEC):
•
Established under Article 243-K (for Panchayats) and Article 243-ZA (for Municipalities) through the 73rd and 74th Constitutional Amendments.
•
It is an autonomous constitutional body responsible for preparing electoral rolls and conducting elections to rural and urban local bodies.
•
State Election Commissioner: Appointed by the Governor and can be removed only on grounds and in the manner prescribed for a High Court Judge.
•
Distractor Analysis:
•
Option (1) ECI (Article 324): Conducts elections for the President, Vice President, Parliament, and State Legislatures, not local bodies.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Maharashtra State Election Commission was established on 26th April 1994, and Shri D. N. Chaudhari was its first Commissioner.