भारतीय पुरावा कायद्याप्रमाणे 'पुरावा' या शब्दाच्या व्याख्येतून खालीलपैकी कोणती गोष्ट वगळली आहे?
EN
Under the Indian Evidence Act, which of the following is excluded from the definition of 'Evidence'?
अचूक उत्तर: पर्याय (१) तोंडी पुरावा
⚠️ टीप / प्रश्न व उत्तरतालिका स्पष्टीकरण:
•
भारतीय पुरावा कायदा कलम ३ मधील 'पुरावा' (Evidence) या संज्ञेच्या अधिकृत व्याख्येनुसार:
१.
तोंडी पुरावा (Oral evidence): साक्षीदारांनी न्यायालयासमोर केलेली विधाने.
२.
कागदोपत्री पुरावा (Documentary evidence): न्यायालयाच्या तपासणीसाठी सादर केलेली सर्व कागदपत्रे व इलेक्ट्रॉनिक अभिलेख (Electronic records).
•
वस्तुतः कायद्यानुसार तोंडी पुरावा, कागदपत्रे आणि इलेक्ट्रॉनिक रेकॉर्ड्स हे तिन्ही 'पुरावा' च्या व्याख्येत समाविष्ट आहेत, तर शपथपत्रे (Affidavits) व लवादाकडील कार्यवाही ही वगळलेली असते.
•
तथापि आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेत पर्याय (१) अचूक दर्शवण्यात आला होता. परीक्षेच्या तयारीसाठी कलम ३ ची मूळ व्याख्या लक्षात ठेवावी.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
कागदपत्रे आणि इलेक्ट्रॉनिक अभिलेख हे कलम ३ च्या भाग (२) मध्ये स्पष्टपणे समाविष्ट आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम ३ नुसार 'पुरावा' = तोंडी पुरावा + कागदोपत्री पुरावा (इलेक्ट्रॉनिक रेकॉर्ड्ससह). जर परीक्षेत 'काय वगळले आहे' असा थेट प्रश्न आला तर लक्षात ठेवा की शपथपत्रे (Affidavits) आणि लवाद (Arbitration) ही वगळलेली आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Oral evidence
⚠️ Note / Answer Key Clarification:
•
Under Section 3 of the Indian Evidence Act, the statutory definition of 'Evidence' explicitly encompasses:
1.
Oral evidence: All statements permitted or required by the Court to be made by witnesses.
2.
Documentary evidence: All documents including electronic records produced for Court inspection.
•
As per the literal statute, oral evidence, documents, and electronic records are all included within 'evidence', whereas affidavits and arbitration proceedings are excluded.
•
However, according to the official MPSC answer key, Option (1) was designated as the key. For examination purposes, candidates must note the comprehensive statutory definition in Section 3.
Analysis of Other Options:
•
Documents and electronic records are explicitly incorporated in the second limb of Section 3.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Under Section 3, Evidence comprises Oral Evidence and Documentary Evidence (including electronic records). Affidavits (Section 1) and Arbitrations are strictly excluded from the Act.