भारतीय पुरावा कायद्याप्रमाणे 'कोर्ट' या शब्दाच्या अर्थात खालीलपैकी कोणती व्यक्ती अंतभूर्त नाही?
EN
Under the Indian Evidence Act, who among the following is NOT included in the definition of 'Court'?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) चौकशी अधिकारी
कायदेशीर विश्लेषण (भारतीय पुरावा कायदा, १८७२ - कलम ३):
•
कलम ३ ('न्यायालय' / 'Court' ची व्याख्या): या संज्ञेमध्ये पुढील व्यक्तींचा समावेश होतो:
•
सर्व न्यायाधीश (All Judges)
•
सर्व दंडाधिकारी (All Magistrates)
•
पुरावा घेण्यास कायदेशीररीत्या प्राधिकृत असलेल्या सर्व व्यक्ती (All persons legally authorized to take evidence)
•
अपवाद: लवाद (Arbitrators) आणि प्रशासकीय/विभागीय चौकशी अधिकारी (Inquiry Officers) हे 'न्यायालय' या संज्ञेत येत नाहीत.
•
विभागीय चौकशी करणाऱ्या चौकशी अधिकाऱ्याला कायद्याने पुरावा घेण्याचा पूर्ण न्यायिक अधिकार नसल्याने तो 'कोर्ट' च्या व्याख्येत अंतर्भूत नाही.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
न्यायाधीश, दंडाधिकारी आणि पुरावा घेण्यास प्राधिकृत व्यक्ती हे सर्व कलम ३ मधील 'न्यायालय' च्या व्याख्येत स्पष्टपणे समाविष्ट आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम ३ ची व्याख्या: 'Court includes all Judges and Magistrates, and all persons, except arbitrators, legally authorized to take evidence.' लवाद आणि चौकशी अधिकारी कोर्ट मानले जात नाहीत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Arbitrators / Inquiry Officers
Legal Analysis (Indian Evidence Act, 1872 - Section 3):
•
Section 3 (Definition of 'Court'): States: *"'Court' includes all Judges and Magistrates, and all persons, except arbitrators, legally authorized to take evidence."*
•
Inquiry officers conducting domestic/departmental inquiries are not Courts within the meaning of the Evidence Act, nor are arbitrators.
Analysis of Other Options:
•
Options (1), (2), and (4): Are explicitly included within the definition of 'Court' under Section 3.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Under Section 3, 'Court' includes Judges, Magistrates, and persons legally authorized to take evidence, but expressly excludes Arbitrators and Inquiry Officers.