भारतात राज्य सरकारांना ग्रामीण भागातील रस्ते, पूल, सिंचन प्रकल्प आणि पाणलोट विकासासाठी दीर्घ मुदतीचा सवलतीचा कर्जपुरवठा करणारा 'ग्रामीण पायाभूत सुविधा विकास निधी' (RIDF) खालीलपैकी कोणत्या संस्थेच्या अंतर्गत स्थापन करण्यात आला आहे?
EN
Under which apex institution was the 'Rural Infrastructure Development Fund' (RIDF) established in India to provide concessional long-term funding to State Governments for rural roads, bridges, and irrigation?
योग्य उत्तर राष्ट्रीय कृषी आणि ग्रामीण विकास बँक (NABARD) (पर्याय १) आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
1.
ग्रामीण पायाभूत सुविधा विकास निधी (RIDF):
•
स्थापना: केंद्र सरकारने १९९५-९६ च्या केंद्रीय अर्थसंकल्पात केली.
•
हा निधी नाबार्ड (NABARD) च्या अखत्यारीत स्थापित आणि व्यवस्थापित केला जातो.
2.
निधी उभारणीचा स्रोत:
•
व्यावसायिक बँकांना त्यांच्या एकूण कर्जाच्या ४०% कर्ज हे 'प्राधान्य क्षेत्राला' (Priority Sector Lending - PSL) द्यावे लागते (त्यात कृषी क्षेत्रासाठी १८%).
•
ज्या बँका कृषी व प्राधान्य क्षेत्राचे उद्दिष्ट पूर्ण करू शकत नाहीत, त्यांच्या थकबाकी / तुटीची रक्कम (Shortfall in PSL) नाबार्डच्या आरआयडीएफ (RIDF) निधीमध्ये जमा केली जाते.
3.
वापर:
•
हा निधी राज्य सरकारे आणि राज्य सरकारच्या महामंडळांना ग्रामीण रस्ते, लहान पूल, सिंचन कालवे, पूर संरक्षण आणि पिण्याच्या पाण्याच्या योजना पूर्ण करण्यासाठी अत्यंत कमी व्याजदराने कर्ज म्हणून दिला जातो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
MPSC चे ठरलेले तीन प्रश्न (RIDF वर):
१.
RIDF कोणाकडे असतो? -> नाबार्ड (NABARD)
२.
स्थापना कधी झाली? -> १९९५-९६
३.
निधी कुठून येतो? -> व्यावसायिक बँकांची प्राधान्य क्षेत्र पतपुरवठ्यातील तूट (Shortfall in Priority Sector Lending).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is National Bank for Agriculture and Rural Development (NABARD) (Option 1).
Detailed Analysis:
1.
Rural Infrastructure Development Fund (RIDF):
•
Established by the Government of India in the Union Budget of 1995-96.
•
Maintained and operationalized under the apex agricultural bank, NABARD.
2.
Source of Funds:
•
Commercial banks in India are mandated to allocate 40% of their Adjusted Net Bank Credit (ANBC) to Priority Sector Lending (PSL), with 18% dedicated to agriculture.
•
Domestic commercial banks facing a shortfall in meeting their agricultural priority sector lending targets are mandated to deposit the shortfall amount into RIDF.
3.
Deployment:
•
Funds are lent at concessional interest rates to State Governments and State-owned corporations to finance ongoing and stalled rural infrastructure projects (irrigation canals, flood protection, watershed management, rural bridges, and roads).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Three core MPSC memory points on RIDF:
1.
Operationalized under: NABARD
2.
Year of establishment: 1995-96
3.
Funding source: Commercial banks' shortfall in agricultural Priority Sector Lending (PSL).