भारतीय संविधानाचा कोणत्या अनुच्छेदानुसार मंत्री परिषद लोकसभेला उत्तरदायी असते?

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Pre 2018 MEDIUM

EN Under which Article of the Constitution of India is the Council of Ministers collectively responsible to the Lok Sabha?

✓

अनुच्छेद 75 Article 75

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

अनुच्छेद 74 Article 74

अनुच्छेद 73 Article 73

अनुच्छेद 76 Article 76

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (१) अनुच्छेद ७५

सविस्तर स्पष्टीकरण:

भारतीय संविधानातील कलम ७५(३) नुसार, "मंत्रिपरिषद लोकसभेला सामूहिकरीत्या उत्तरदायी असेल" (The Council of Ministers shall be collectively responsible to the House of the People).

सामूहिक जबाबदारीचे (Collective Responsibility) तत्त्व:

• हे संसदीय लोकशाही व्यवस्थेचा पायाभूत सिद्धांत मानले जाते.

• याचा अर्थ संपूर्ण मंत्रिमंडळ एका टीमसारखे काम करते; ते एकत्र पोहतात आणि एकत्र बुडतात ("swim and sink together").

• लोकसभेत मंत्रिमंडळाविरुद्ध अविश्वास ठराव (No-Confidence Motion) संमत झाल्यास, सर्व मंत्र्यांना (राज्यसभेतील मंत्र्यांसह) राजीनामा द्यावा लागतो.

• कलम ७४: राष्ट्रपतींना सल्ला व सहाय्य देण्यासाठी पंतप्रधानाच्या अध्यक्षतेखाली एक मंत्रिपरिषद असेल.

• कलम ७३: संघराज्याच्या कार्यकारी अधिकारांची व्याप्ती.

• कलम ७६: भारताचा महान्यायवादी (Attorney General).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

लक्षात ठेवा: कलम ७५(३) नुसार मंत्रिमंडळ केवळ लोकसभेला (संसदेला किंवा राज्यसभेला नव्हे) सामूहिकरित्या जबाबदार असते, तर कलम ७५(२) नुसार मंत्री हे वैयक्तिकरीत्या राष्ट्रपतींच्या मर्जीनुसार पद धारण करतात.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) Article 75

Detailed Explanation:

According to Article 75(3) of the Constitution of India, "The Council of Ministers shall be collectively responsible to the House of the People (Lok Sabha)."

Principle of Collective Responsibility:

• This is the cornerstone of the parliamentary cabinet system of government.

• The Council of Ministers functions as a team; all ministers "sink and swim together."

• If a vote of no-confidence is passed in the Lok Sabha against the ministry, all ministers (including those belonging to the Rajya Sabha) must tender their resignations.

• Article 74: Deals with the Council of Ministers to aid and advise the President.

• Article 73: Extent of executive power of the Union.

• Article 76: Attorney General for India.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Under Article 75(3), the Council of Ministers is collectively responsible specifically to the Lok Sabha (not the entire Parliament or the Rajya Sabha). Individually, each minister holds office during the pleasure of the President under Article 75(2).

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

#पंतप्रधानवकेंद्रीयमंत्रिमंडळ #भारतीयराज्यघटनावराज्यव्यवस्था #MPSCसंयुक्तपूर्वपरीक्षा #राज्यसेवापूर्वपरीक्षा #MPSCसरावप्रश्नसंच #PYQ2018 #MPSCअचूकउत्तरपत्रिका #स्पर्धापरीक्षामार्गदर्शन

← मागील प्रश्न

पुढील प्रश्न →

भारतीय संविधानाचा कोणत्या अनुच्छेदानुसार मंत्री परिषद लोकसभेला उत्तरदायी असते?

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: