राज्य निर्वाचन आयोग आणि संबंधित बाबीविषयीचे कार्य बल (Task Force) यांच्या मुख्य शिफारशी कोणत्या आहेत ? अ) राज्य निर्वाचन आयोगाचे कायम कर्मचारी वर्ग हा वर्ग IV पर्यंत सिमीत असावा. ब) कार्य बल हे त्रिसदस्यीय आयोगाचे समर्थन करते. क) बोगस मतदान प्रतिबंधित करण्यासाठी मतदाराचे छायाचित्र आधारीत योग्य ओळख आवश्यक आहे. ड) पंचायत आणि नगरपालिकेच्या निवडणूकीसाठी राज्य निर्वाचन आयोगाने भारत सरकारकडून निरीक्षक मागवावे. पर्यायी उत्तरे :
EN
What are the main recommendations of the Task Force on the State Election Commission and related matters?
(a) The permanent staff of the State Election Commission should be limited up to Class IV.
(b) The Task Force advocates a three-member commission.
(c) Photo identity of voters is essential to prevent bogus voting.
(d) The State Election Commission should request observers from the Government of India for Panchayat and Municipal elections.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय १ (अ, क आणि ड)
स्पष्टीकरण:
१.
राज्य निवडणूक आयोग सुधारणा कार्यदल (Task Force Recommendations):
•
(अ) बरोबर आहे: आयोगाचा कायमस्वरूपी प्रशासकीय कर्मचारी वर्ग मर्यादित (वर्ग ४ पर्यंत) असावा, जेणेकरून कायमस्वरूपी आर्थिक बोजा न वाढता निवडणुकीच्या काळात राज्य सरकारी कर्मचाऱ्यांचा प्रतिनियुक्तीवर वापर करता येईल.
•
(ब) चुकीचे आहे: कार्यदलाने त्रिसदस्यीय आयोगाचे समर्थन केले नाही; त्यांनी निर्णय प्रक्रियेत सुलभता राहण्यासाठी 'एकसदस्यीय आयोग' कायम ठेवण्याची शिफारस केली.
•
(क) बरोबर आहे: बोगस व बनावट मतदानाला आळा घालण्यासाठी मतदारांची छायाचित्र ओळखपत्र प्रणाली (Photo Electoral Rolls) लागू करणे अत्यावश्यक मानले.
•
(ड) बरोबर आहे: संवेदनशील निवडणुकांमध्ये निष्पक्षतेची खात्री करण्यासाठी केंद्र शासनाकडून (केंद्रीय सेवेतील IAS/IPS) स्वतंत्र निरीक्षक मागवण्याची शिफारस केली.
२.
म्हणून अ, क आणि ड या मुख्य शिफारशी आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कार्यदलाच्या शिफारशींनुसार स्थानिक संस्थांच्या निवडणुकांसाठी छायाचित्र मतदार यादी (Photo Electoral Roll) अनिवार्य करण्यात आली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 ((a), (c) and (d))
Explanation:
1.
Recommendations of the Task Force on State Election Commissions:
•
(a) Correct: Recommended that the permanent standing establishment of the SEC should be kept lean (limited up to Class IV support staff), drawing operational staff from the state administration on deputation during election phases.
•
(b) Incorrect: The Task Force did NOT advocate a three-member commission; it supported retaining the existing single-member executive structure for decisive leadership.
•
(c) Correct: Strongly emphasized photo-identity electoral rolls to eliminate duplicate/bogus voting.
•
(d) Correct: Recommended requisitioning neutral central observers (GoI officers) during sensitive local body elections.
2.
Therefore, statements (a), (c), and (d) are the valid recommendations.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Task Force recommended maintaining a single-member commission and adopting photo electoral rolls to curb bogus voting.