अर्थव्यवस्था व नियोजन ASO Pre 2016 MEDIUM

रेपो रेट व रिव्हर्स रेपो रेट या संज्ञा कशाशी संबंधित आहेत?

EN What are the terms repo rate and reverse repo rate related to?
A
सरकारचे वित्तीय धोरण Fiscal Policy of Govt
B
सार्वजनिक कर्ज Public debt
C
आयात-निर्यात Import-Export
✓
रिझर्व्ह बँकेचे पतधोरण Credit Policy of Reserve Bank
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

स्पष्टीकरण:

योग्य उत्तर पर्याय ४ म्हणजेच रिझर्व्ह बँकेचे पतधोरण आहे.

१. रेपो रेट व रिव्हर्स रेपो रेट:
• हे दोन्ही दर भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या पतधोरणातील (मौद्रिक धोरणातील) मध्यवर्ती साधनांपैकी आहेत.
• रेपो रेट (Repo Rate): ज्या दराने आरबीआय व्यापारी बँकांना सरकारी रोख्यांच्या तारणावर अल्पमुदतीचे कर्ज देते.
• रिव्हर्स रेपो रेट (Reverse Repo Rate): ज्या दराने आरबीआय व्यापारी बँकांकडून अतिरिक्त निधी स्वीकारते.
• हे दर आरबीआयच्या 'लिक्विडिटी ॲडजस्टमेंट फॅसिलिटी' (LAF) अंतर्गत दर दोन महिन्यांनी मौद्रिक धोरण समितीच्या (MPC) बैठकीत निश्चित केले जातात.
२. इतर संज्ञा:
• वित्तीय धोरण / सार्वजनिक कर्ज: हे केंद्र सरकारच्या वित्त मंत्रालयाशी संबंधित असते.
• आयात-निर्यात: हे वाणिज्य मंत्रालयाच्या परकीय व्यापार धोरणाशी संबंधित असते.

अतः रेपो आणि रिव्हर्स रेपो या संज्ञा रिझर्व्ह बँकेच्या पतधोरणाशी संबंधित आहेत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• पतधोरण (Monetary Policy) = RBI (रेपो, रिव्हर्स रेपो, CRR, SLR).
• राजकोषीय / वित्तीय धोरण (Fiscal Policy) = सरकार (कर, अर्थसंकल्प, सार्वजनिक खर्च).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Explanation:

The correct option is 4, i.e., Credit Policy of Reserve Bank (रिझर्व्ह बँकेचे पतधोरण).

1. Repo and Reverse Repo in Credit Policy:
• The Repo Rate and Reverse Repo Rate serve as the cornerstone policy instruments of the Reserve Bank of India's Monetary / Credit Policy.
• Formally governed under the Liquidity Adjustment Facility (LAF), these benchmark rates are reviewed bi-monthly by the Monetary Policy Committee (MPC) to modulate liquidity, manage interest rates, and maintain price stability.
2. Other Categorizations:
• Fiscal policy and public debt are governed by the sovereign Government (Ministry of Finance).
• Foreign trade (import-export) is overseen by the Ministry of Commerce.

Hence, these terms relate intrinsically to the Reserve Bank's credit policy.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Repo & Reverse Repo: Policy rates under RBI's Credit / Monetary Policy.
• Taxes & Government Borrowing: Instruments of Government Fiscal Policy.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →