पिकॉक आणि वाईजमन यांनी सांगितलेल्या सार्वजनिक खर्चाच्या वाढीचे अंतिम परिणाम काय आहेत ? अ. विस्थापण परिणाम ब. सखोल आणि रूंदीकरण परिणाम क. तपासणी परिणाम ड. केंद्रीकरण परिणाम पर्यायी उत्तरे :
EN
What are the ultimate consequences of the increase in public expenditure mentioned by Peacock and Wiseman? A. Displacement resultb. Deepening and broadening effect. Inspection results. Centralization Effect Optional Answers:
योग्य उत्तर अ, क आणि ड आहे.
स्पष्टीकरण:
•
पिकॉक-वाईजमन सिद्धांत (Peacock-Wiseman Hypothesis):
•
ब्रिटिश अर्थशास्त्रज्ञ जॅक विस्मॅन आणि ॲलन पिकॉक यांनी सार्वजनिक खर्चाच्या वाढीचे स्पष्टीकरण देताना तीन प्रमुख परिणाम मांडले:
1.
अ. विस्थापन परिणाम (Displacement Effect): युद्ध किंवा गंभीर संकटाच्या काळात सरकारी खर्च आणि करांचे दर अचानक वरच्या पातळीवर विस्थापित होतात आणि संकट संपल्यावरही ते जुन्या पातळीवर परत खाली येत नाहीत.
2.
क. तपासणी परिणाम (Inspection Effect): संकट काळात सरकार आणि जनता अर्थव्यवस्थेच्या समस्यांचे पुनरावलोकन करतात, ज्यामुळे नवीन सामाजिक व प्रशासकीय सुधारणांवर खर्च वाढतो.
3.
ड. केंद्रीकरण परिणाम (Concentration Effect): संकट हाताळताना स्थानिक व राज्य सरकारांपेक्षा केंद्र सरकारकडे अधिक वित्तीय अधिकार व खर्च केंद्रित होतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
वॅग्नरचा नियम सतत वाढ दर्शवतो, तर पिकॉक-वाईजमन सिद्धांत पायरी-पायरीने (Step-like growth) खर्च वाढ दर्शवतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is A, C and D.
Explanation:
•
Peacock-Wiseman Hypothesis of Public Expenditure:
•
Alan Peacock and Jack Wiseman analyzed British public spending (1890–1955) and demonstrated that public spending grows in discrete, step-like jerks rather than continuously, driven by three interrelated structural effects:
1.
Displacement Effect (विस्थापन परिणाम): During social crises or wars, government expenditures and tolerated tax levels step up to a permanently higher plateau.
2.
Inspection Effect (तपासणी परिणाम): Post-crisis introspection compels governments to expand public goods and social services.
3.
Concentration Effect (केंद्रीकरण परिणाम): Crisis management consolidates economic activity in the central sovereign authority rather than regional tiers.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Wagner's law emphasizes smooth structural growth, whereas Peacock and Wiseman emphasize shock-driven, ratchet-like shifts in public expenditure.