सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Exam PYQ 2026 MEDIUM

विद्युतधारेने विद्युतरोधकांत खर्च केलेली शक्ती कशाच्या प्रमाणात असते ?

EN What is the amount of power dissipated by the current in the resistor?
✓
विद्युतरोधकातील विद्युत धारेचा वर्ग Class of current in a resistor
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
B
विद्युतरोधकातील विद्युत धारेचा घन Current density in an insulator
C
विद्युतरोधकांतील विद्युत धारेचे वर्गमूळ Square root of current in an insulator
D
त्यातील विभवांतराचा वर्ग Class of potential difference in it
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय 1 (विद्युतरोधकातील विद्युत धारेचा वर्ग) आहे.

स्पष्टीकरण:

• जूलचा उष्णताविषयक नियम (Joule's Law of Heating):
• जेव्हा एखाद्या $R$ रोध असलेल्या वाहकातून $I$ विद्युतधारा वाहते, तेव्हा त्या रोधकात निर्माण होणारी उष्णता ऊर्जा किंवा खर्च होणारी शक्ती ($P$):
$$P = I^2 R$$
• म्हणजेच, रोधकात खर्च होणारी विद्युत शक्ती ही विद्युत धारेच्या वर्गाच्या समप्रमाणात ($P \propto I^2$) असते.
• जर विद्युत प्रवाह दुप्पट केला ($2I$), तर खर्च होणारी शक्ती चार पट ($2^2 = 4$) वाढते.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

विद्युत धारेमुळे निर्माण होणारी उष्णता ऊर्जा $H = I^2 R t$ जूल असते. हे तत्त्व विद्युत इस्त्री, गिझर, आणि टोस्टर यांसारख्या तापन उपकरणांमध्ये वापरले जाते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option 1 (Class/Square of current in a resistor).

Explanation:

• Joule's Law of Heating:
• The power dissipated as heat in a resistor of resistance $R$ carrying electric current $I$ is given by:
$$P = I^2 R$$
• Thus, electrical power dissipated is directly proportional to the square of the electric current ($P \propto I^2$) passing through the resistor.
• Doubling the current through a given resistor increases the dissipated power by a factor of four ($2^2 = 4$).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Thermal heat energy generated over time $t$ is $H = I^2 R t$, which serves as the foundational principle for electric heaters, irons, and toasters.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →