🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Pre 2020 MEDIUM

राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) काय आहे ?

EN What is the Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA)? 1: A scheme empowering Panchayati Raj Institutions to prepare Gram Panchayat Development Plans (GPDP) 2: A scheme encouraging regular Gram Sabhas and record keeping 3: A scheme to increase voter turnout at the village level 4: A scheme promoting direct election of the Sarpanch

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

पंचायत राज संस्थांना ग्राम पंचायत विकास आराखडा करण्यास सक्षम करणारी योजना

A scheme empowering Panchayati Raj Institutions to prepare Gram Panchayat Development Plans (GPDP)

नियमित ग्राम सभा आणि त्यांचे नोंदी ठेवण्यास प्रोत्साहन देणारी योजना

A scheme encouraging regular Gram Sabhas and record keeping

गावाच्या पातळीवर मतदान वाढविण्याची योजना

A scheme to increase voter turnout at the village level

सरपंचाची थेट निवड करण्यास प्रोत्साहन देणारी योजना

A scheme promoting direct election of the Sarpanch

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (१) पंचायत राज संस्थांना ग्राम पंचायत विकास आराखडा करण्यास सक्षम करणारी योजना

केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) योजनेच्या उद्दिष्टानुसार पर्याय (१) हे अचूक उत्तर आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (१) अचूक उत्तर: पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २४ एप्रिल २०१८ रोजी राष्ट्रीय पंचायत राज दिनी (मंडला, मध्य प्रदेश) 'राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान' (Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan - RGSA) या केंद्र पुरस्कृत योजनेचा शुभारंभ केला.

• या योजनेचा मुख्य उद्देश पंचायत राज संस्थांची संस्थात्मक क्षमता व प्रशासकीय कार्यक्षमता वाढवून, त्यांना शाश्वत विकास उद्दिष्टांच्या (SDGs) स्थानिक पातळीवरील साध्यतेसाठी सर्वसमावेशक 'ग्राम पंचायत विकास आराखडा' (Gram Panchayat Development Plan - GPDP) तयार करण्यास सक्षम करणे हा आहे.

• निवडून आलेले लोकप्रतिनिधी आणि कर्मचारी यांना पद्धतशीर प्रशिक्षण देणे हे या योजनेचे मुख्य अंग आहे.

• पर्याय (२), (३) व (४): हे पर्याय या राष्ट्रीय योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट दर्शवत नाहीत.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA):

• सुरुवात: २४ एप्रिल २०१८ (मंडला, मध्य प्रदेश).

• नोडल मंत्रालय: पंचायती राज मंत्रालय, भारत सरकार.

• उद्दिष्ट: पंचायती राज संस्थांची क्षमता बांधणी (Capacity Building) आणि लोकसहभागातून GPDP तयार करणे.

• शाश्वत विकास उद्दिष्टांचे (SDGs) ९ संकल्पनांमध्ये स्थानिक पातळीवर साध्यीकरण करणे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) A scheme empowering Panchayati Raj Institutions to prepare Gram Panchayat Development Plans (GPDP)

Based on the core objective of the Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA), Option (1) is the correct answer.

Detailed Analysis:

• Option (1) is correct: Launched on 24 April 2018 (National Panchayati Raj Day) by the Ministry of Panchayati Raj, the Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA) is a Centrally Sponsored Scheme aimed at developing the governance capabilities and capacity of Panchayati Raj Institutions to formulate and deliver participatory, comprehensive Gram Panchayat Development Plans (GPDP) aligned with Localised Sustainable Development Goals (LSDGs).

• Options (2), (3), and (4): Do not capture the central mandate of the scheme.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Rashtriya Gram Swaraj Abhiyan (RGSA):

• Launched: 24 April 2018.

• Primary Focus: Capacity building and training of elected PRI representatives to formulate participatory GPDPs and localize Sustainable Development Goals (SDGs).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) पंचायत राज संस्थांना ग्राम पंचायत विकास आराखडा करण्यास सक्षम करणारी योजना (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (१) पंचायत राज संस्थांना ग्राम पंचायत विकास आराखडा करण्यास सक्षम करणारी योजना**[/gold]

⚠️ पर्याय (2) नियमित ग्राम सभा आणि त्यांचे नोंदी ठेवण्यास प्रोत्साहन देणारी योजना (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) गावाच्या पातळीवर मतदान वाढविण्याची योजना (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) सरपंचाची थेट निवड करण्यास प्रोत्साहन देणारी योजना (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'पंचायत राज संस्थांना ग्राम पंचायत विकास आराखडा करण्यास सक्षम करणारी योजना' हे असून ते 'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'ग्रामपंचायत रचना, कार्य व ग्रामसभा' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

राष्ट्रीय ग्राम स्वराज अभियान (RGSA) काय आहे ?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन