सर्वसामान्य निरोगी मानवी कानाची 'श्राव्य ध्वनी वारंवारता मर्यादा' (Audible Frequency Range) खालीलपैकी कोणती आहे?
EN
What is the standard audible sound frequency range for a healthy human ear?
योग्य उत्तर पर्याय (४) २० हर्ट्झ ते २०,००० हर्ट्झ ($20\text{ Hz to } 20,000\text{ Hz}$) आहे.
स्पष्टीकरण:
•
मानवी कानाची श्रवणसंवेदना एका विशिष्ट वारंवारता मर्यादेतच कार्य करते, ज्याला श्राव्य ध्वनी (Audible Sound) म्हणतात.
•
ही मर्यादा २० Hz ते २०,००० Hz (किंवा २० kHz) असते.
•
ध्वनीचे वारंवारतेनुसार वर्गीकरण:
१)
अवश्राव्य ध्वनी (Infrasonic Sound): २० Hz पेक्षा कमी वारंवारतेचा ध्वनी. हा ध्वनी हत्ती, व्हेल मासे, गेंडे ऐकू शकतात आणि भूकंपाच्या वेळी जमिनीतून उत्सर्जित होतो.
२)
श्राव्य ध्वनी (Audible Sound): २० Hz ते २०,००० Hz दरम्यानचा ध्वनी, जो मानवी कान स्पष्ट ऐकू शकतो.
३)
श्राव्यातीत ध्वनी (Ultrasonic Sound): २०,००० Hz (२० kHz) पेक्षा जास्त वारंवारतेचा ध्वनी. हा ध्वनी वटवाघळे, डॉल्फिन, कुत्रे आणि उंदीर ऐकू शकतात.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण (Distractor Analysis):
•
पर्याय १, २ आणि ३ हे श्राव्य पल्ल्याच्या केवळ अत्यंत अरुंद उप-श्रेण्या दर्शवितात, संपूर्ण मानवी मर्यादा दर्शवत नाहीत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
प्राण्यांची श्रवणक्षमता:
•
कुत्रा: ५० Hz ते ४५,००० Hz पर्यंत ऐकू शकतो (म्हणून गाल्टनची शिट्टी - Galton's Whistle वापरून त्यांना प्रशिक्षण दिले जाते).
•
वटवाघूळ: १,००,००० Hz ($100\text{ kHz}$) पर्यंतचे श्राव्यातीत ध्वनी निर्माण करून प्रतिध्वनीच्या साहाय्याने अंधारात उडू शकते (Echolocation).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) 20 hertz to 20000 hertz.
Explanation:
•
The healthy human auditory system detects mechanical acoustic vibrations only within a well-defined spectral bandwidth known as the Audible Sound Range.
•
This spans from $20\text{ Hz}$ to $20,000\text{ Hz}$ (or $20\text{ kHz}$).
•
Acoustic Frequency Classification:
1.
Infrasound (Infrasonic): Frequencies strictly below 20 Hz. Inaudible to humans; perceived by elephants, rhinoceroses, whales, and generated during seismic earthquake tremors.
2.
Audible Sound: Spans 20 Hz to 20,000 Hz, triggering auditory nerve responses in the cochlea.
3.
Ultrasound (Ultrasonic): Frequencies strictly above 20,000 Hz (20 kHz). Emitted and detected by bats, dolphins, dogs, and used in medical ultrasound sonography.
Distractor Analysis:
•
Options 1, 2, and 3 represent truncated, arbitrary acoustic subsets.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Comparative animal acoustics in MPSC:
•
Dogs: Hear ultrasound up to $\sim 45\text{ kHz}$ (trained via silent Galton's Whistles).
•
Bats: Emit high-frequency ultrasonic chirps up to $100\text{ kHz}$ to navigate obstacles via echolocation.