प्रचंड तेजीचे वर्ष कोणते होते?
EN
What was the boom year?
योग्य उत्तर पर्याय (१) १९७४-७५ हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
प्रचंड तेजीचे (तीव्र भाववाढीचे) वर्ष - १९७४-७५:
•
भारताच्या स्वातंत्र्योत्तर आर्थिक इतिहासात १९७४-७५ हे वर्ष सर्वाधिक महागाईचे (Record High Inflation) वर्ष ठरले.
•
या वर्षी घाऊक किंमत निर्देशांकावर आधारित वार्षिक भाववाढीचा दर २५.२% इतक्या ऐतिहासिक उच्चांकावर पोहोचला होता.
•
या प्रचंड महागाईची प्रमुख कारणे:
1.
पहिला जागतिक तेल धक्का (First Global Oil Shock - 1973): ओपेक (OPEC) देशांनी कच्च्या तेलाच्या किमती चौपटीने वाढवल्या.
2.
१९७१ चे भारत-पाकिस्तान युद्ध आणि बांगलादेशी निर्वासितांचा प्रचंड बोजा.
3.
सलग दोन वर्षे (१९७२ व १९७३) पडलेला तीव्र दुष्काळ आणि अन्नधान्याची भीषण टंचाई.
4.
तुटीच्या अर्थभरण्यामुळे पैशाच्या पुरवठ्यात झालेली प्रचंड वाढ.
•
या परिस्थितीवर मात करण्यासाठी सरकारने १९७४ मध्ये पगार गोठवणे आणि लाभांशावर बंधने आणणारे कठोर अध्यादेश काढले होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
स्वातंत्र्योत्तर भारतातील सर्वाधिक महागाईचे वर्ष: १९७४-७५ (सुमारे २५.२%).
•
यानंतर दुसऱ्या क्रमांकाची उच्च महागाई १९७९-८० मध्ये दुसऱ्या तेल धक्क्यामुळे (Second Oil Shock - सुमारे १७%) झाली होती.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1): 1974-75.
Explanation:
•
Year of Record Inflation (1974-75):
•
In India's post-independence economic history, the fiscal year 1974-75 witnessed the most severe inflationary spike, with average Wholesale Price Index inflation reaching an all-time record peak of 25.2%.
•
Primary drivers of this massive price spiral included:
1.
The First Global Oil Shock (1973): OPEC quadrupled international crude oil prices.
2.
Fiscal fallout of the 1971 Indo-Pak war and the rehabilitation of millions of Bangladeshi refugees.
3.
Severe back-to-back domestic droughts (1972-73) precipitating drastic food grain shortfalls.
4.
Heavy reliance on deficit financing expanding base liquidity.
•
To tame this crisis, the Indira Gandhi government promulgated stringent ordinances freezing wage hikes and capping corporate dividends in mid-1974.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Peak historical inflation in post-independence India occurred in 1974-75 (~25.2%).
•
The second major inflationary peak occurred during 1979-80 (~17%) following the second oil crisis.