1990 च्या दशकाच्या सुरुवातीला निर्माण झालेल्या समग्र आर्थिक आरिष्टाचे मुख्य कारण कोणते?
EN
What was the main cause of the overall economic crisis that occurred in the early 1990s?
योग्य उत्तर: वरील सर्व (पर्याय ४)
स्पष्टीकरण:
•
१९९० च्या सुरुवातीच्या समग्र आर्थिक अरिष्टाची (Macroeconomic Crisis) मुख्य कारणे:
•
राजकोषीय असमतोल (१): १९८० च्या दशकातील सरकारी उधळपट्टीमुळे वित्तीय तूट जीडीपीच्या ८.४% आणि महसुली तूट विक्रमी पातळीवर पोहोचली होती.
•
नाजूक व्यवहारतोल स्थिती (२): आखाती युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्या, चालू खात्यावरील तूट ३.१% झाली आणि परकीय चलन साठा अवघ्या १.१ अब्ज डॉलरवर (दोन आठवड्यांच्या आयातीपुरता) घसरला.
•
भाववाढीचा दबाव (३): अर्थव्यवस्थेतील महागाईचा दर (WPI Inflation) वार्षिक १३.८% ते १६.७% या दुहेरी आकड्यात पोहोचून चलनवाढीचा तीव्र दबाव निर्माण झाला होता.
•
या तिन्ही कारणांच्या एकत्रित परिणामामुळे १९९१ चे महासंकट निर्माण झाले.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
या संकटाच्या वेळी भारताचे सार्वभौम क्रेडिट रेटिंग (Sovereign Credit Rating) आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी 'जंक' (Junk) श्रेणीत घसरवले होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: All of the above (Option 4)
Explanation:
•
Triad of Macroeconomic Imbalances in 1990-91:
•
(1) Severe Fiscal Imbalance: Gross fiscal deficit soared past 8.4% of GDP, resulting from persistent revenue deficits and expensive borrowing.
•
(2) Precarious Balance of Payments Crisis: The Current Account Deficit swelled to 3.1% of GDP, while foreign exchange reserves dried up to barely $1.1 billion.
•
(3) Runaway Inflationary Pressures: Wholesale Price Index (WPI) inflation breached double digits, peaking above 13-16% in 1991.
•
All three mutually reinforcing factors plunged the Indian economy into the structural crisis of 1991.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
International rating agencies (Moody's and S&P) downgraded India's sovereign debt to speculative/junk status in mid-1991.