भारताने अवकाशमोहिम 2011 मध्ये खूप महत्त्वाकांक्षी योजनाआखल्या आहेत त्या कोणत्या? अ) टीव्ही, फोन, मोबाईल, बँकिग, सुरक्षा या बाबी उपग्रहामार्फत गावोगावी उपलब्ध होतील. ब) खूप अधिक वजन अवकाशात नेणारा अग्निबाण बनवणार. क) अवकाशात भारतीय अंतराळवीर पाठवणार. ड) पुन्हापुन्हा वापरता येणारे अवकाशयान बनवणार. इ) चंद्रावर चाकांची गाडी असणारे यान उतरवणार. ई) आपातकालीन परिस्थिती, हवामान, नैसर्गिक साधन संपतीच्या योग्य निरीक्षणासाठी अधिक क्षमतेने फोटो घेण्याचे तंत्रज्ञान बनवणार. योग्य पर्याय निवडा:
EN
Which ambitious plans were outlined in India's space roadmaps?
a. Providing TV, phone, mobile, banking, and security services to every village via satellite.
b. Developing heavy-lift rockets capable of carrying large payloads into space.
c. Sending Indian astronauts into space.
d. Developing reusable launch vehicles.
e. Landing a wheeled rover on the Moon.
f. Developing high-resolution imaging technology for disaster management, weather, and natural resource monitoring.
Choose the correct option:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) वरील सर्वच (All of the above)
स्पष्टीकरण:
•
भारताच्या इस्रोने आपल्या दीर्घकालीन अंतराळ योजनांमध्ये (Space Vision & Roadmaps) खालील सर्व महत्त्वाकांक्षी ध्येयांचा समावेश केला आहे:
•
(अ) जनसामान्यांना सेवा: टीव्ही, फोन, बँकिंग, इंटरनेट आणि सुरक्षा उपग्रहांच्या साहाय्याने देशातील दुर्गम खेड्यापाड्यांपर्यंत पोहोचवणे (ग्रामसॅट, एड्युसॅट).
•
(ब) जड रॉकेटची निर्मिती: १० टनांपेक्षा जास्त पेलोड अवकाशात नेणारे शक्तिशाली रॉकेट बनवणे (LVM3 आणि भविष्यातील NGLV - Next Gen Launch Vehicle).
•
(क) मानवी अंतराळ मोहीम: भारतीय अंतराळवीरांना अंतराळात पाठवणे ('गगनयान' मोहीम).
•
(ड) पुनर्वापर योग्य अवकाशयान: प्रक्षेपण खर्च ९०% कमी करण्यासाठी पुन्हा वापरता येणारे यान बनवणे ('RLV-TD' प्रकल्प).
•
(इ) चंद्रावर रोव्हर उतरवणे: चाकांची गाडी असलेला रोव्हर चंद्रावर चालवणे ('प्रज्ञान रोव्हर' - चंद्रयान-२ व ३).
•
(ई) प्रगत रिमोट सेन्सिंग: आपत्ती व्यवस्थापन, शेती आणि नैसर्गिक साधनसंपत्तीच्या देखरेखीसाठी अति-उच्च रिझोल्यूशन कॅमेरे आणि रडार उपग्रह (कार्टोसॅट-३, निसार - NISAR) विकसित करणे.
•
म्हणून वरील सर्वच (पर्याय ४) हे भारताच्या अंतराळ योजनांचे अधिकृत भाग आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताने २०३५ पर्यंत स्वतःचे भारतीय अंतराळ स्थानक (BAS - Bharatiya Antariksh Station) उभारण्याचे आणि २०४० पर्यंत चंद्रावर भारतीय अंतराळवीर उतरवण्याचे राष्ट्रीय उद्दिष्ट निश्चित केले आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) All of the above
Explanation:
•
India's national space perspective plans and decadal roadmaps formulated by ISRO encompass all the stated strategic goals:
•
(a) Universal Rural Connectivity: Leveraging space infrastructure for grassroots digital delivery—rural tele-education, banking, village resource centres, and national security.
•
(b) Heavy-Lift Rocketry: Developing heavy-lift launch vehicles (LVM3 and Next-Generation Launch Vehicle - NGLV).
•
(c) Human Spaceflight: Transporting Indian astronauts (vyomanauts) safely to orbit via the Gaganyaan program.
•
(d) Reusable Launch Vehicles: Realizing winged reusable launch vehicle demonstrators (RLV-TD / Pushpak) to drastically cut access-to-space costs.
•
(e) Lunar Surface Rovers: Soft-landing wheeled exploration rovers on the lunar surface (Pragyan rover deployed in Chandrayaan-3).
•
(f) Advanced Earth Observation: Ultra-high resolution optical and microwave radar imaging payloads for disaster response, agriculture, and defense.
•
Hence, All of the above (Option 4) is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
India's future roadmap milestones include establishing the Bharatiya Antariksh Station (BAS) by 2035 and landing an Indian astronaut on the Moon by 2040.