कोणत्या घटनादुरुस्तीद्वारे मूलभूत कर्तव्यांचा भारतीय राज्यघटनेत समावेश करण्यात आला?
EN
Which amendment in Indian Constitution added Fundamental Duties ?
बरोबर उत्तर 42 वी दुरुस्ती आहे.
📌 प्रमुख घटक:
स्वरण सिंग समितीच्या शिफारशींनुसार 1976 मध्ये 42 व्या दुरुस्ती कायद्याद्वारे नागरिकांची मूलभूत कर्तव्ये राज्यघटनेत जोडण्यात आली.
📘 अतिरिक्त माहिती:
•
न्यायालयांद्वारे मूलभूत कर्तव्यांची थेट अंमलबजावणी करण्याची तरतूद राज्यघटनेत नाही. त्यांच्या उल्लंघनास कायदेशीर मान्यता नाही. तथापि, संसद योग्य कायदे करून त्यांची अंमलबजावणी करण्यास स्वतंत्र आहे.
•
अंतर्गत आणीबाणीच्या (1975-1977) कार्यकाळात ज्याची गरज आणि आवश्यकता जाणवली त्या मूलभूत कर्तव्यांबद्दल शिफारशी करण्यासाठी 1976 मध्ये स्वरण सिंग समितीची स्थापना करण्यात आली होती.
•
शिफारसी:
•
या समितीने राज्यघटनेत मूलभूत कर्तव्यांचा स्वतंत्र अध्याय समाविष्ट करण्याची शिफारस केली.
•
राज्यघटनेत 8 मूलभूत कर्तव्ये समाविष्ट करण्याची सूचना केली
•
अधिकारांचा उपभोग घेण्यासोबतच त्यांची काही कर्तव्येही पार पाडावी लागतात, याची नागरिकांनी जाणीव ठेवली पाहिजे, यावर भर दिला.
•
शिफारशी स्वीकारण्यात आल्या आणि 1976 मध्ये 42 वी घटनादुरुस्ती कायदा लागू करण्यात आला.
•
या दुरुस्तीने राज्यघटनेत एक नवीन भाग जोडला, म्हणजे भाग IVA.
•
या नवीन भागामध्ये फक्त एक अनुच्छेद आहे, तो म्हणजे अनुच्छेद 51A ज्याद्वारे पहिल्यांदा नागरिकांच्या 10 मूलभूत कर्तव्ये निर्दिष्ट केली गेली.
•
2002 मध्ये, आणखी एक मूलभूत कर्तव्य जोडण्यात आले: सहा ते चौदा वर्षे वयोगटातील मुलांना किंवा पाल्याला शिक्षणाची संधी देणे. हे कर्तव्य 86 व्या घटनादुरुस्ती कायदा, 2002 द्वारे जोडले गेले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
✅ Answer: 42nd Amendment.
📌 Key Highlights:
•
The fundamental duties of citizens were added to the constitution by the 42nd amendment act in 1976, upon the recommendations of the Swaran Singh Committee.
📘 Additional Context:
•
The Constitution does not provide for the direct enforcement of fundamental duties by the courts. There is not legal sanction against their violation. However, the Parliament is free to enforce them by suitable legislation.
•
Swaran Singh Committee was established in 1976 to make recommendations about fundamental duties, the need and necessity of which was felt during the operation of the internal emergency (1975–1977).
•
Recommendations:
•
The committee recommended the inclusion of a separate chapter on fundamental duties in the Constitution.
•
Suggested the incorporation of 8 Fundamental Duties in the Constitution
•
It stressed that the citizens should become conscious that in addition to the enjoyment of rights, they also have certain duties to perform as well.
•
The recommendations were accepted and 42nd Constitutional Amendment Act in 1976 enacted
•
This amendment added a new part, namely, Part IVA to the Constitution.
•
This new part consists of only one Article, that is, Article 51A which for the first time specified a code of 10 fundamental duties of the citizens.
•
In 2002, one more Fundamental Duty was added: to provide opportunities for education to his child or ward between the age of six and fourteen years. This duty was added by the 86th Constitutional Amendment Act, 2002.