अर्थसंकल्पातील विकासेतर खर्चामधे खालीलपैकी कशाचा समावेश होतो ? a. पेन्शन b. व्याजाची परतफेड c. शिक्षण d. प्रशासकीय सेवा योग्य पर्याय निवडा :
EN
Which of the following are included in non-developmental expenditure in the budget?
a. Pensions b. Interest payments
c. Education d. Administrative services
Choose the correct option:
योग्य उत्तर a, b आणि d आहे.
स्पष्टीकरण:
•
सरकारी खर्चाचे दोन प्रमुख भाग असतात:
1.
विकासात्मक खर्च (Developmental Expenditure): आर्थिक आणि सामाजिक विकासाला चालना देणारा खर्च (उदा. शिक्षण, आरोग्य, कृषी, उद्योग, वाहतूक, ग्रामीण विकास).
2.
विकासेतर खर्च (Non-Developmental Expenditure): देशाचे संरक्षण, प्रशासन आणि जुनी देणी भागवण्यासाठी केला जाणारा अनिवार्य खर्च:
•
a. निवृत्तीवेतन (Pensions)
•
b. व्याजाची परतफेड (Interest Payments)
•
d. प्रशासकीय सेवा (Administrative Services - पोलीस, कर संकलन, न्यायव्यवस्थेवरील खर्च)
•
त्यामुळे c (शिक्षण) हा विकासात्मक खर्च असल्याने a, b आणि d हे विकासेतर खर्चामध्ये येतात.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
विकासेतर खर्चाला 'उपभोग खर्च' (Consumption expenditure) असेही म्हटले जाते कारण त्यातून थेट उत्पादन क्षमता निर्माण होत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is a, b and d.
Explanation:
•
Public expenditure is traditionally divided into:
1.
Developmental Expenditure: Spending on social and economic services that build human capital and physical assets (e.g., Education, healthcare, agriculture, transport, irrigation).
2.
Non-Developmental Expenditure: Spending essential for running the state machinery, maintaining defense, and honoring sovereign liabilities:
•
a. Pensions
•
b. Interest payments
•
d. Administrative services (police, tax collection, organs of state)
•
Since education is a developmental expenditure, the non-developmental components are a, b, and d.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Non-developmental expenditures are non-negotiable sovereign overheads; controlling them is crucial to free up fiscal space for developmental outlays.