भारतीय राज्यघटनेच्या मूलभूत तत्त्वज्ञानाचा परिपूर्ण सारांश व्यक्त करणाऱ्या खालीलपैकी कोणत्या घटकाचे सामान्यतः 'राज्यघटनेचा आत्मा' (Soul of the Constitution) म्हणून वर्णन केले जाते?
EN
Which of the following constitutional components, summarizing the core philosophy of the Indian Constitution, is commonly described as the 'Soul of the Constitution'?
स्पष्टीकरण (मराठी):
•
योग्य पर्याय: (३)
•
उद्देशपत्रिका / सरनामा (Preamble):
•
भारतीय राज्यघटनेच्या सरनाम्याला संविधानाचा 'आत्मा', 'आरसा' आणि 'होकायंत्र' म्हटले जाते. तो संपूर्ण संविधानाचा उद्देश, जनतेचे सार्वभौमत्व आणि राज्यव्यवस्थेची ध्येये स्पष्ट करतो.
•
विशेष नोंद (डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर): डॉ. आंबेडकरांनी अनुच्छेद ३२ (घटनात्मक उपाययोजनांचा हक्क) याला संविधानाचा 'हृदय आणि आत्मा' (Heart and Soul) म्हटले होते. परंतु सर्वसाधारण राज्यशास्त्र व घटनात्मक संदर्भात संपूर्ण उद्देशपत्रिकेला राज्यघटनेचा आत्मा मानले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
डॉ. आंबेडकरांनुसार 'हृदय व आत्मा' = कलम ३२; सर्वसाधारण संविधानाचा 'आत्मा' = सरनामा (Preamble).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation (English):
•
Correct Option: (3)
•
Preamble as the Soul: The Preamble is historically celebrated as the 'Soul and Key of the Constitution' because it embodies the fundamental ethos, goals, and democratic faith of the Republic.
•
Critical Distinction: Dr. B. R. Ambedkar specifically designated Article 32 (Right to Constitutional Remedies) as the 'Heart and Soul' of the Constitution. However, in broader constitutional literature, the Preamble is recognized as the soul of the entire constitutional document.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Dr. Ambedkar's specific reference to 'Heart and Soul' = Article 32; Broad constitutional reference to 'Soul of Constitution' = Preamble.