🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Tax Assistant Mains 2018 MEDIUM

खालीलपैकी कोणत्या मार्गदर्शक तत्त्वाचा समावेश 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे झालेला नाही?

EN Which of the following Directive Principles was not included by the 42nd Constitutional Amendment?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

बालकांच्या निरोगी विकासासाठी संधी सुनिश्चित करणे.

Securing opportunities for healthy development of children.

पर्यावरण सुधारणे व त्याचे संरक्षण करणे आणि वन व वन्यजीवयांचे संरक्षण करणे.

Protection and improvement of environment and safeguarding forests and wildlife.

उत्पन्न, दर्जा, सोयी-सवलती आणि संधी यातील विषमता कमी करणे.

Minimising inequalities in income, status, facilities and opportunities.

औद्योगिक व्यवस्थापनामध्ये कामगारांचा सहभाग सुनिश्चित करण्यासाठी उपाययोजना करणे.

Taking steps to secure the participation of workers in management of industries.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (३) उत्पन्न, दर्जा, सोयी-सवलती आणि संधी यातील विषमता कमी करणे.

सविस्तर स्पष्टीकरण:

• पर्याय ३ (कलम ३८(२)): "राज्याने व्यक्तीव्यक्तींमधील उत्पन्नातील विषमता कमी करण्याचा आणि दर्जा, सोयी-सुविधा व संधी यांमधील विषमता नष्ट करण्याचा प्रयत्न करावा" हे मार्गदर्शक तत्त्व ४४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७८ (मोरारजी देसाई सरकार) द्वारे कलम ३८ मध्ये पोट-कलम (२) म्हणून जोडले गेले, ४२ व्या दुरुस्तीने नाही!

• ४२ व्या घटनादुरुस्ती (१९७६) द्वारे जोडलेली तत्त्वे:

१) कलम ३९(f): बालकांच्या निरोगी विकासासाठी संधी (पर्याय १).

२) कलम ३९A: समान न्याय आणि मोफत कायदेविषयक सहाय्य.

३) कलम ४३A: उद्योगांच्या व्यवस्थापनात कामगारांचा सहभाग (पर्याय ४).

४) कलम ४८A: पर्यावरण, वने व वन्यजीवांचे रक्षण (पर्याय २).

त्यामुळे पर्याय (३) हे ४२ व्या घटनादुरुस्तीने समाविष्ट झालेले नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

• ४२ वी दुरुस्ती (१९७६): कलम ३९(f), ३९A, ४३A, ४८A जोडले.

• ४४ वी दुरुस्ती (१९७८): कलम ३८(२) (उत्पन्नातील विषमता कमी करणे) जोडले.

• ८६ वी दुरुस्ती (२००२): कलम ४५ चा विषय बदलला.

• ९७ वी दुरुस्ती (२०११): कलम ४३B (सहकारी संस्था) जोडले.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Minimising inequalities in income, status, facilities and opportunities.

Detailed Explanation:

• Option 3 (Article 38(2)): "The State shall, in particular, strive to minimise the inequalities in income, and endeavour to eliminate inequalities in status, facilities and opportunities..." was inserted by the 44th Constitutional Amendment Act, 1978 under the Morarji Desai government, not the 42nd Amendment!

• The 42nd Amendment Act, 1976 added:

1. Article 39(f) (Child health - Option 1)

2. Article 39A (Free legal aid)

3. Article 43A (Workers' participation in management - Option 4)

4. Article 48A (Environment & wildlife protection - Option 2)

Hence, Option (3) was not added by the 42nd Amendment.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Amendments to Part IV:

• 42nd Amendment (1976): Articles 39(f), 39A, 43A, 48A.

• 44th Amendment (1978): Article 38(2).

• 86th Amendment (2002): Article 45.

• 97th Amendment (2011): Article 43B.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) बालकांच्या निरोगी विकासासाठी संधी सुनिश्चित करणे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) पर्यावरण सुधारणे व त्याचे संरक्षण करणे आणि वन व वन्यजीवयांचे संरक्षण करणे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (3) उत्पन्न, दर्जा, सोयी-सवलती आणि संधी यातील विषमता कमी करणे. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** पर्याय (३) उत्पन्न, दर्जा, सोयी-सवलती आणि संधी यातील विषमता कमी करणे.

✗ पर्याय (4) औद्योगिक व्यवस्थापनामध्ये कामगारांचा सहभाग सुनिश्चित करण्यासाठी उपाययोजना करणे. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

🎯 घटक चाचणी मोफत टेस्ट

राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP) घटक चाचणी

quiz 20 प्रश्न timer 20 मिनिटे military_tech 20 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'उत्पन्न, दर्जा, सोयी-सवलती आणि संधी यातील विषमता कमी करणे.' हे असून ते 'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे (DPSP)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

खालीलपैकी कोणत्या मार्गदर्शक तत्त्वाचा समावेश 42 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे झालेला नाही?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन