खालीलपैकी कोणते भारतातील पहिले न्युट्रल इंटरनेट एक्सचेंज आहे ?
EN
Which of the following is India's first neutral Internet Exchange Point?
योग्य उत्तर: पर्याय (2) एन. आय. एक्स. आय. (NIXI - National Internet Exchange of India)
सविस्तर विश्लेषण:
•
NIXI (नॅशनल इंटरनेट एक्सचेंज ऑफ इंडिया):
•
NIXI ची स्थापना १९ जून २००३ रोजी कंपनी कायदा, १९५६ च्या कलम २५ अंतर्गत एक नफा-विरहित संस्था म्हणून करण्यात आली.
•
हे भारतातील पहिले तटस्थ इंटरनेट एक्सचेंज (Neutral Internet Exchange Point - IXP) आहे.
•
NIXI ची मुख्य उद्दिष्टे व कार्ये:
•
१) देशांतर्गत इंटरनेट ट्रॅफिक देशाबाहेर न जाता भारतातील विविध इंटरनेट सर्व्हिस प्रोव्हायडर्स (ISPs) दरम्यान देशातच एकमेकांना जोडणे (Domestic Peering). यामुळे इंटरनेटचा वेग वाढतो आणि आंतरराष्ट्रीय बँडविड्थचा प्रचंड खर्च वाचतो.
•
२) '.IN' डोमेन रजिस्ट्री (INRegistry): भारताच्या राष्ट्रीय टॉप लेव्हल डोमेनचे (.in आणि .भारत) संपूर्ण व्यवस्थापन NIXI करते.
•
३) IRINN (Indian Registry for Internet Names and Numbers): भारतात IP पत्ते (IPv4 व IPv6) वाटप करण्याचे काम NIXI च्या अंतर्गत केले जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
NIXI मुळे भारतातील स्थानिक इंटरनेट डेटा देशातच राहिल्याने राष्ट्रीय इंटरनेट सुरक्षेत आणि डेटा गोपनीयतेत मोठी वाढ झाली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) NIXI
Detailed Analysis:
•
National Internet Exchange of India (NIXI):
•
Incorporated on 19 June 2003 as a non-profit Section 25 company under MeitY.
•
Operates as India's premier neutral Internet Exchange Point (IXP).
•
Core Mandates:
•
Peering Domestic Traffic: Routes domestic internet data traffic between domestic ISPs locally instead of routing packets through expensive overseas transit cables, dramatically slashing latency and bandwidth costs.
•
.IN Registry: Manages and administers the Country Code Top-Level Domain (ccTLD) for India (`.in` and `.bharat`).
•
IRINN: Functions as the National Internet Registry delegating IPv4 and IPv6 address allocations within India.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
NIXI is an indispensable pillar of India's sovereign internet infrastructure and digital autonomy.