राज्य मंत्रिमंडळ पद्धतीचे कोणते प्रमुख वैशिष्ट्ये नाही?
EN
Which of the following is NOT a salient feature of the State Cabinet system?
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय ४ (विधानसभेचे नेतृत्त्व हे मंत्रिमंडळ पद्धतीचे प्रमुख वैशिष्ट्य नाही) आहे.
•
संसदीय / मंत्रिमंडळ पद्धतीची प्रमुख वैशिष्ट्ये:
•
मंत्रिमंडळ पद्धतीची मूलभूत वैशिष्ट्ये:
१.
मुख्यमंत्र्यांचे नेतृत्व (Leadership of the Chief Minister): मुख्यमंत्री हे मंत्रिमंडळाचे आणि शासनाचे प्रमुख असतात.
२.
गोपनीयता (Secrecy): मंत्रिमंडळाच्या बैठकीतील कामकाज व निर्णयांची गुप्तता पाळणे बंधनकारक असते (तिसऱ्या अनुसूचीनुसार गोपनीयतेची शपथ).
३.
सामूहिक जबाबदारी (Collective Responsibility): मंत्रिमंडळ विधानसभेला संयुक्तपणे जबाबदार असते (कलम १६४(२)).
४.
राजकीय एकजिनसीपणा (Political Homogeneity).
•
विधानसभेचे नेतृत्व (पर्याय ४): विधानसभेचे औपचारिक नेतृत्व आणि सभागृहाचे नियंत्रण हे विधानसभा अध्यक्षांकडे (Speaker) असते. सभागृहाचा नेता मुख्यमंत्री असला तरी 'विधानसभेचे नेतृत्व' हे मंत्रिमंडळ पद्धतीचे मूलभूत वैशिष्ट्य मानले जात नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ब्रिटिश वेस्टमिन्स्टर प्रारूपावर आधारित मंत्रिमंडळ पद्धतीची ४ प्रमुख वैशिष्ट्ये:
१)
नाममात्र व वास्तविक प्रमुख २) बहुमताचे शासन ३) सामूहिक जबाबदारी ४) गुप्तता.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct answer is Option 4 (Leadership of the Legislative Assembly is NOT a salient feature of the Cabinet system).
•
Salient Features of the Cabinet System:
•
Core attributes of the parliamentary Cabinet system of government:
1.
Leadership of the Chief Minister/Prime Minister: The head of government acts as the primus inter pares and captain of the team.
2.
Principle of Secrecy: Cabinet deliberations are confidential, enforced by the constitutional oath of secrecy.
3.
Collective Responsibility: Ministers sink or swim together before the popular chamber (Article 164(2)).
4.
Political Homogeneity: Cabinet members generally share a common political ideology or minimum common programme.
•
Leadership of the Legislative Assembly (Option 4): The Legislative Assembly is independently presided over, directed, and regulated by the Speaker, representing legislative sovereignty rather than an inherent feature of executive Cabinet functioning.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Core features of the Cabinet system: Dual executive, majority party rule, collective responsibility, political homogeneity, double membership, and secrecy of procedure.