सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Pre 2026 MEDIUM

खालीलपैकी काय भारतीय संविधानाच्या कलम 23 मध्ये समाविष्ट नाही ?

EN Which of the following is NOT included in Article 23 of the Constitution of India?
A
मानवी तस्करीला प्रतिबंध Prohibition of human trafficking
✓
बालमजूरीस बंदी Prohibition of child labour
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
सक्तीच्या मजूरीला प्रतिबंध Prohibition of forced labour
D
सार्वजनिक उद्धीष्टांसाठी सक्तीची सेवा Compulsory service for public purposes
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (2) बालमजूरीस बंदी

सविस्तर घटनात्मक विश्लेषण:

• अनुच्छेद 23 (मानवी व्यापार आणि वेठबिगारीस बंदी):
• माणसांचा अनैतिक व्यापार (मानवी तस्करी), वेठबिगारी आणि सक्तीची मजुरी यावर बंदी घालते (पर्याय 1 व 3).
• सार्वजनिक उद्दिष्टांसाठी सक्तीची सेवा घेण्याची राज्याला मुभा देते (पर्याय 4 - अपवाद).
• बालमजुरीस बंदी (Prohibition of Child Labour):
• 14 वर्षांखालील बालकांना कारखाने, खाणी किंवा इतर धोकादायक उद्योगांमध्ये कामावर ठेवण्यास बंदी घालणारी तरतूद अनुच्छेद 24 (कलम 24) मध्ये आहे, कलम 23 मध्ये नाही.

म्हणून बालमजूरीस बंदी हा मुद्दा कलम 23 मध्ये समाविष्ट नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

• अनुच्छेद 23: मानवी तस्करी, वेठबिगारी (Begar), सक्तीची मजुरी बंदी.
• अनुच्छेद 24: 14 वर्षांखालील मुलांसाठी बालकामगार बंदी (Hazardous industries).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Prohibition of child labour

Detailed Constitutional Analysis:

• Article 23: Deals with the prohibition of traffic in human beings, *begar*, and other similar forms of forced labour, while permitting compulsory state service for public purposes.
• Prohibition of child labour: Enshrined under Article 24, prohibiting the employment of children below 14 years in factories, mines, or hazardous occupations.

Therefore, Prohibition of child labour is not included in Article 23.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

• Article 23: Human trafficking and forced labour.
• Article 24: Child labour prohibition.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →