खालीलपैकी कोणते कर्तव्य भारतीय संविधानात समाविष्ट केलेल्या मूलभूत कर्तव्यांपैकी एक नाही ?

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Combine Group B Mains 2024 MEDIUM

EN Which of the following is NOT one of the Fundamental Duties included in the Constitution of India?

संविधानाचे पालन करणे To abide by the Constitution

भारतीय लोकांमध्ये सामंजस्य वाढवणे To promote harmony among the people of India

✓

वेळेवर कर भरणे To pay taxes on time

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

नैसर्गिक पर्यावरणाचे रक्षण करून त्यात सुधारणा करणे To protect and improve the natural environment

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (वेळेवर कर भरणे)

स्पष्टीकरण:

• कलम ५१A मधील ११ मूलभूत कर्तव्यांमध्ये खालील बाबींचा समावेश आहे:

1. संविधानाचे पालन करणे, राष्ट्रध्वज व राष्ट्रगीताचा आदर करणे [51A(a)].

2. सर्व नागरिकांमध्ये सामंजस्य व बंधुभाव वाढवणे [51A(e)].

3. नैसर्गिक पर्यावरणाचे रक्षण व संवर्धन करणे [51A(g)].

• 'वेळेवर कर भरणे' (Duty to pay taxes):

• सरदार स्वर्ण सिंह समितीने नागरिकांवर 'कर भरण्याचे कर्तव्य' मूलभूत कर्तव्य म्हणून समाविष्ट करण्याची शिफारस केली होती.

• परंतु तत्कालीन काँग्रेस सरकारने ही शिफारस स्वीकारली नाही आणि राज्यघटनेत तिचा समावेश केला नाही.

• त्यामुळे 'वेळेवर कर भरणे' हे घटनेतील मूलभूत कर्तव्य नाही.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

स्वर्ण सिंह समितीच्या नाकारलेल्या महत्त्वाच्या शिफारशी:

1. कर भरण्याचे कर्तव्य मूलभूत कर्तव्य करणे.

2. मूलभूत कर्तव्यांचे उल्लंघन केल्यास शिक्षेची/दंडाची तरतूद करणे.

3. अशा शिक्षेच्या कायद्याला न्यायालयात आव्हान देण्यावर बंदी घालणे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (To pay taxes on time)

Explanation:

• Under Article 51A, the 11 Fundamental Duties include:

1. Abiding by the Constitution, respecting the Flag and Anthem [51A(a)].

2. Promoting harmony and common brotherhood [51A(e)].

3. Protecting and improving the natural environment [51A(g)].

• Duty to Pay Taxes:

• The Swaran Singh Committee had recommended including the duty to pay taxes as a fundamental duty.

• However, the Indira Gandhi government did not accept this recommendation, and it was never incorporated into Article 51A.

• Therefore, 'To pay taxes on time' is NOT a Fundamental Duty in the Indian Constitution.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Swaran Singh Committee recommendations rejected by the Government:

1. Duty to pay taxes.

2. Penalty/punishment for non-compliance with fundamental duties.

3. Barring judicial review against laws imposing penalties for duty violations.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):

📚 याच विषयातील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न: