स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय १ (लिंगभाव असमानता नसेल तर मानव विकास निर्देशांक (HDI) आणि लिंगभाव संबंधित विकास निर्देशांक (GDI), मूल्य समान असेल) आहे.
•
लिंगभाव संबंधित विकास निर्देशांक (GDI - Gender-related Development Index):
•
GDI हा निर्देशांक सर्वप्रथम UNDP ने १९९५ च्या मानव विकास अहवालात (HDR 1995) सादर केला.
•
GDI चे परिमाण (Dimensions) मानवी विकास निर्देशांकासारखेच (HDI) असतात:
१.
आरोग्य: जन्माच्या वेळचे अपेक्षित आयुर्मान (Life expectancy at birth)
२.
शिक्षण: प्रौढ साक्षरता व एकूण पटनोंदणी प्रमाण (किंवा २०१० नंतर सरासरी व अपेक्षित शालेय वर्षे)
३.
राहणीमानाचा दर्जा: दरडोई अंदाजित मिळवलेले उत्पन्न (Estimated earned income)
•
GDI मध्ये सरासरी कामगिरी मोजताना महिला आणि पुरुषांमधील विषमतेचा विचार करून दंडात्मक वजावट (Penalty for inequality) केली जाते.
•
जर एखाद्या देशामध्ये स्त्री आणि पुरुष यांच्यात शिक्षण, आरोग्य किंवा उत्पन्नात कोणतीही विषमता नसेल, तर GDI चे मूल्य तंतोतंत HDI च्या मूल्याइतकेच असते ($GDI = HDI$).
•
विषमता जितकी जास्त तितके GDI चे मूल्य HDI च्या मूल्यापेक्षा कमी होते.
१९९५ च्या मानवी विकास अहवालात UNDP ने दोन लिंगविषयक निर्देशांक सुरू केले: १) GDI (Gender-related Development Index) आणि २) GEM (Gender Empowerment Measure). २०१० च्या अहवालात GDI व GEM च्या जागी GII (Gender Inequality Index) आणला गेला, मात्र २०१४ मध्ये GDI ची पुनर्रचना करून तो पुन्हा स्वतंत्रपणे प्रसिद्ध करण्यात आला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct answer is Option 1 (If gender inequality didn't exist, the value of Human Development Index and Gender-related Development Index would be the same).
•
Gender-related Development Index (GDI):
•
GDI was first introduced by the United Nations Development Programme (UNDP) in the Human Development Report 1995 (HDR 1995).
•
GDI uses the exact same three basic dimensions as the Human Development Index (HDI):
1.
Health: Life expectancy at birth
2.
Education: Adult literacy and gross enrolment ratio (or mean and expected years of schooling post-2010)
3.
Standard of Living: Estimated earned income per capita
•
GDI adjusts the average achievement to reflect the disparities between men and women, imposing a penalty for gender inequality.
•
Therefore, if there is absolutely no gender inequality in health, education, and income within a nation, the GDI value equals the HDI value ($GDI = HDI$). The greater the gender disparity, the lower the GDI relative to the HDI.
In HDR 1995, UNDP introduced two gender-specific indices: 1) GDI (Gender-related Development Index) and 2) GEM (Gender Empowerment Measure). In 2010, the Gender Inequality Index (GII) was introduced to replace GEM and earlier iterations, while GDI was reintroduced in 2014 as the ratio of female to male HDI.
