🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था PSI Mains 2019 MEDIUM

राज्यात राष्ट्रपती राजवट घोषित केल्याचे खालीलपैकी कोणते आवश्यक परिणाम होतातच असे नाही? अ) राज्य विधान सभेचे विसर्जन ब) राज्य विधान परिषदेचे विसर्जन क) राज्यातील मंत्री परिषदेची पदच्यूती खाली दिलेल्या पर्यायातून योग्य उत्तर द्या :

EN Which of the following is/are not necessarily the consequence(s) of the proclamation of President's Rule in a State? (a) Dissolution of the State Legislative Assembly (b) Dissolution of the State Legislative Council (c) Dismissal of the State Council of Ministers Select the correct answer using the options given below:
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
ब, क
b, c
B
अ, क
a, c
C
अ, ब,
a, b
D
अ, ब, क
a, b, c
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (अ, ब)

सविस्तर स्पष्टीकरण:

१. राष्ट्रपती राजवटीचे तात्काळ व अनिवार्य परिणाम:
• राष्ट्रपती राजवट (कलम ३५६) लागू होताच राज्यातील मंत्रिमंडळ तात्काळ बरखास्त होते (Dismissal of Council of Ministers - क). हा राष्ट्रपती राजवटीचा अनिवार्य व अटळ परिणाम आहे.
२. कोणते परिणाम लगेच होतातच असे नाही?
• विधान (अ) - विधानसभेचे विसर्जन: राष्ट्रपती राजवट लागल्याबरोबर विधानसभा लगेच विसर्जित (Dissolved) केली जात नाही; सुरुवातीला ती केवळ निलंबित (Suspended Animation) ठेवली जाते. संसदेने दोन्ही सभागृहांत २ महिन्यांत मंजुरी दिल्यानंतरच विधानसभा विसर्जित केली जाऊ शकते (एस. आर. बोम्मई निकाल).
• विधान (ब) - विधान परिषदेचे विसर्जन: विधान परिषद हे स्थायी सभागृह असल्याने ते कधीही विसर्जित होत नाही.
३. प्रश्नात विचारले आहे: "कोणते आवश्यक परिणाम होतातच असे नाही?", त्यामुळे अ आणि ब हे अनिवार्य परिणाम नाहीत (केवळ 'क' हा अनिवार्य परिणाम आहे).
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• अनिवार्य परिणाम: राज्य मंत्रिमंडळ बरखास्त होते.
• अनिवार्य नसलेला परिणाम: विधानसभा विसर्जित न करता प्रथम निलंबित ठेवली जाऊ शकते; विधान परिषद कधीही विसर्जित होत नाही.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (a, b)

Detailed Explanation:

1. Inevitable Consequence of Article 356:
• The dismissal of the State Council of Ministers headed by the Chief Minister (c) is an immediate, automatic, and inevitable consequence of President's Rule.
2. Consequences that are NOT necessarily inevitable:
• (a) Dissolution of Legislative Assembly: The Assembly is not inevitably dissolved immediately upon proclamation; it is typically kept under suspended animation. As ruled in the *S. R. Bommai case (1994)*, the Assembly cannot be dissolved until Parliament approves the proclamation within two months.
• (b) Dissolution of Legislative Council: The Legislative Council is a permanent body and is never subject to dissolution.
3. Therefore, (a) and (b) are not inevitable consequences.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• Inevitable: Dismissal of Council of Ministers.
• Not inevitable: Dissolution of Assembly (kept suspended initially); Legislative Council cannot be dissolved.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) ब, क (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) अ, क (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (3) अ, ब, (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर:** **पर्याय ३ (अ, ब)**
✗ पर्याय (4) अ, ब, क (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'आणीबाणीविषयक तरतुदी (कलम ३५२, ३५६, ३६०)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →