🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Forest Service Mains 2018 MEDIUM

भारताच्या फाळणीला खालीलपैकी कोणत्या संघटनांनी विरोध केला? अ) हिंदू महासभा ब) समाजवादी पक्ष क) शिख समाज ड) समतावादी पक्ष पर्यायी उत्तरे :

EN Which of the following organizations opposed the partition of India? a) Hindu Mahasabha b) Socialist Party c) Sikh community d) Samatavadi Party Alternative answers:

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अ आणि ब फक्त

a and b only

ब, क आणि ड फक्त

b, c and d only

अ, ब आणि क फक्त

a, b and c only

अ, क आणि ड फक्त

a, c and d only

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (1) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (१) अ आणि ब फक्त

सविस्तर विश्लेषण:

• भारताच्या फाळणीला प्रखर विरोध करणाऱ्या संघटना:

• (अ) हिंदू महासभा (Hindu Mahasabha): विनायक दामोदर सावरकर आणि डॉ. श्यामाप्रसाद मुखर्जी यांच्या नेतृत्वाखालील हिंदू महासभेने अखंड भारताच्या संकल्पनेवर ठाम राहत भारताच्या फाळणीला आणि 3 जूनच्या माउंटबॅटन योजनेला कडवा विरोध केला. त्यांनी 3 जुलै 1947 हा दिवस फाळणीविरोधी 'काळा दिवस' म्हणून पाळला.

• (ब) समाजवादी पक्ष (Socialist Party / Congress Socialist Party): डॉ. राममनोहर लोहिया, जयप्रकाश नारायण आणि अच्युतराव पटवर्धन यांच्या नेतृत्वाखालील समाजवाद्यांनी फाळणीला पूर्णपणे नाकारले. त्यांनी काँग्रेस कार्यकारिणीत फाळणीच्या ठरावाविरुद्ध मतदान केले अथवा तटस्थ राहिले.

• इतर संघटनांची भूमिका: शीख समाजाने पंजाबच्या विभाजनाला विरोध केला असला तरी त्यांनी अखेर पूर्व पंजाब भारतात राहावा म्हणून माउंटबॅटन योजनेला औपचारिक मान्यता दिली होती (सरदार बलदेव सिंग यांनी संमती दिली होती).

• त्यामुळे दिलेल्या पर्यायांपैकी अ आणि ब फक्त (हिंदू महासभा व समाजवादी पक्ष) यांनी तत्त्वतः फाळणीला तीव्र विरोध केला.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

खान अब्दुल गफार खान (सरहद्द गांधी) यांनी काँग्रेसने फाळणी स्वीकारल्यानंतर अत्यंत दुःखाने उद्गार काढले होते: "काँग्रेसने आम्हाला लांडग्यांसमोर फेकून दिले आहे" (You have thrown us to the wolves!).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (1) a and b only

Detailed Analysis:

• Ideological Opposition to Partition:

• (a) Hindu Mahasabha: Under the ideological leadership of V. D. Savarkar and Dr. Syama Prasad Mookerjee, the Mahasabha stood uncompromisingly for 'Akhand Bharat' (Undivided India) and violently denounced the partition plan, observing 3 July 1947 as 'Anti-Partition Day'.

• (b) Socialist Party (Congress Socialist Party): Led by Dr. Ram Manohar Lohia, Jayaprakash Narayan, and Aruna Asaf Ali, the socialists vigorously rejected partition as an imperial conspiracy and refused to vote in favor of the Mountbatten Plan at the AICC meeting.

• Sikh Position: While the Sikh community grieved the bifurcation of Punjab, their official representative Sardar Baldev Singh consented to the 3 June Plan to save non-Muslims of East Punjab from inclusion in Pakistan.

• Therefore, a and b only is the accurate alternative.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

When the Congress Working Committee accepted partition, Khan Abdul Ghaffar Khan (Frontier Gandhi) famously wept, telling Gandhi: "You have thrown us to the wolves!"

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✓ पर्याय (1) अ आणि ब फक्त (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (१) अ आणि ब फक्त**

⚠️ पर्याय (2) ब, क आणि ड फक्त (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) अ, ब आणि क फक्त (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) अ, क आणि ड फक्त (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट १ (GS-1: इतिहास, भूगोल व कृषी)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

इतिहास व महाराष्ट्रातील समाजसुधारक विशेष चाचणी ०२

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

महाराष्ट्रातील समाजप्रबोधन व समाजसुधारक विभाग चाचणी

quiz 35 प्रश्न timer 35 मिनिटे military_tech 35 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयांतर्गत 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास विषयातील 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'अ आणि ब फक्त' हे असून ते 'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'चले जाव आंदोलन (१९४२), प्रांतिक सरकारे व स्वातंत्र्याकडे वाटचाल' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन