खालीलपैकी कोणत्या जोड्या बिनचूक आहेत? अ) कलम 248 --- कायदा करण्याचा शेषाधिकार. ब) कलम 268 --- केंद्राने लागू केलेले मात्र राज्यांनी गोळा आणि विनियोजन केलेले शुल्क. क) कलम 256 --- ठराविक प्रकरणांमध्ये संघाचे राज्यांवरील नियंत्रण. ड) कलम 258 --- केंद्र आणि राज्य यांच्यामध्ये लागू होणारे आणि वितरित केले जाणारे कर. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following pairs are correctly matched?
a) Article 248 --- Residuary powers of legislation.
b) Article 268 --- Duties levied by the Union but collected and appropriated by the States.
c) Article 256 --- Control of the Union over States in certain cases.
d) Article 258 --- Taxes levied and distributed between Union and States.
Alternative Answers:
योग्य उत्तर पर्याय (१) अ आणि ब हे आहे.
स्पष्टीकरण:
•
जोडी अ बिनचूक आहे: कलम २४८ (Article 248) - संसद शेषाधिकारावर (Residuary Powers) कायदे करू शकते, ज्यामध्ये सूची II किंवा III मध्ये न समाविष्ट असलेल्या कोणत्याही विषयावर कर आकारण्याचा अधिकारही समाविष्ट आहे.
•
जोडी ब बिनचूक आहे: कलम २६८ (Article 268) - केंद्राने आकारलेली परंतु राज्यांनी गोळा केलेली व विनियोजन केलेली मुद्रांक शुल्के (Stamp duties).
•
इतर जोड्या अयोग्य आहेत:
•
कलम २५६ : राज्यांचे आणि केंद्राचे दायित्व (संसदेच्या कायद्यांचे पालन करणे). [ठराविक प्रकरणांमध्ये केंद्राचे राज्यांवर नियंत्रण हे कलम २५७ मध्ये आहे].
•
कलम २५८ : ठराविक बाबतीत राज्यांना अधिकार सोपवण्याचा केंद्राचा अधिकार. [केंद्र आणि राज्य यांच्यात करांचे वाटप हे कलम २७० मध्ये आहे].
•
म्हणून केवळ अ आणि ब या जोड्या बिनचूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कलम २४८: शेषाधिकार (केंद्राकडे).
•
कलम २६८: केंद्राने आकारलेले, राज्यांनी गोळा व विनियोजित केलेले शुल्क.
•
कलम २५६: राज्यांचे संसदेच्या कायद्यांशी सुसंगत राहण्याचे दायित्व.
•
कलम २५७: केंद्राचे राज्यांवर नियंत्रण (दळणवळण, रेल्वे संरक्षण).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (1): a and b.
Explanation:
•
Pair a is correctly matched: Article 248 - Residuary powers of legislation exclusively vested in Parliament.
•
Pair b is correctly matched: Article 268 - Duties levied by the Union but collected and appropriated by the States (e.g., Stamp duties).
•
Mismatched pairs:
•
Article 256: Obligation of States and the Union (compliance with Parliamentary laws). [Control of the Union over States in certain cases is under Article 257].
•
Article 258: Power of the Union to confer powers on States. [Taxes levied and distributed between Union and States is under Article 270].
•
Hence, only pairs a and b are correctly matched.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Article 248: Residuary legislative powers.
•
Article 268: Levied by Union, collected and appropriated by States.
•
Article 257: Union directions for national communication and railway protection.