महाराष्ट्रात नैऋत्य मोसमी वाऱ्यापासून मिळणाऱ्या पावसाची टक्केवारी खालीलपैकी किती आहे?
EN
Which of the following percentage indicates the proportion of rain received in Maharashtra from the South-Western monsoon?
योग्य उत्तर 85% आहे.
📌 Key Points
महाराष्ट्रात नैऋत्य मान्सून
•
महाराष्ट्रात ईशान्य मान्सूनपेक्षा नैऋत्य मान्सूनमधून जास्त पाऊस पडतो.
•
मोसमी पाऊस कोकण प्रदेशात सर्वाधिक असतो, त्यानंतर पूर्व विदर्भात, तर मध्य महाराष्ट्रात पर्जन्यछायेचा प्रदेश म्हणून कमी पाऊस पडतो.
•
कोकण विभागातील सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, रायगड, मुंबई आणि ठाणे जिल्ह्यांमध्ये सर्वाधिक दैनंदिन पर्जन्यमानाचे प्रमाण आहे, त्यानंतर ते पूर्व विदर्भात आहे.
•
महाराष्ट्रात मान्सूनचा कालावधी जून ते सप्टेंबर पर्यंत बदलतो.
•
मे ते सप्टेंबर या कालावधीत नैऋत्य मान्सूनच्या 85% पाऊस महाराष्ट्रात झाला.
•
उर्वरित 15% पाऊस ईशान्य मान्सूनमधून ऑक्टोबर ते जानेवारी दरम्यान येतो.
•
या कालावधीत महाराष्ट्र राज्यातील पाऊस 60 सेमी ते 600 सेमी पर्यंत असतो
•
महाराष्ट्रात जुलै महिन्यात सर्वाधिक पाऊस झाला.
💡 Additional Information नैऋत्य मान्सून
•
उष्ण उपोष्णकटिबंधीय उन्हाळ्यात, भारतीय द्वीपकल्पातील विशाल भूभाग आजूबाजूच्या समुद्रांपेक्षा वेगळ्या दराने गरम होतो, परिणामी दक्षिणेकडून उत्तरेकडे दाब ग्रेडियंट तयार होतो.
•
यामुळे समुद्राकडून जमिनीकडे ओलावा असलेल्या वाऱ्यांचा प्रवाह होतो.
•
जमिनीवर पोचल्यावर, हे वारे वाढतात कारण भौगोलिक आराम, अ‍ॅडिबेटिकली थंड होते आणि ओरोग्राफिक पाऊस पडतो.
•
हा नैऋत्य मान्सून आहे.
•
हिवाळ्यात उलट घडते, जेव्हा जमीन समुद्रापेक्षा थंड असते, जमिनीपासून समुद्रापर्यंत दाब ग्रेडियंट स्थापित करते.
•
यामुळे वारे भारतीय उपखंडात हिंदी महासागराच्या दिशेने ईशान्य दिशेला वाहतात, ज्यामुळे ईशान्य मान्सून येतो.
•
नैऋत्य मान्सून समुद्राकडून जमिनीकडे वाहत असल्यामुळे त्यात जास्त आर्द्रता असते आणि त्यामुळे ईशान्य मान्सूनपेक्षा जास्त पाऊस पडतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महाराष्ट्रातील मान्सून पर्जन्य: महाराष्ट्रात पडणाऱ्या एकूण पावसाच्या सुमारे ८५% पाऊस नैऋत्य मान्सून वाऱ्यांपासून (जून ते सप्टेंबर) मिळतो. कोकणात सर्वाधिक पाऊस (आंबोली - सुमारे ७५० सेंमी), तर पश्चिम घाटाच्या पूर्वेकडील पर्जन्यछायेच्या प्रदेशात (दहिवडी, बारामती) सर्वात कमी (५० सेंमीपेक्षा कमी) पाऊस पडतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is 85%.
महत्त्वाचे मुद्दे (Key Points):
South-Western monsoon in Maharashtra
•
Maharashtra receives more rainfall from South-West Monsson than North-East Monsoon.
•
Seasonal rainfall is maximum over the Konkan region followed by the eastern Vidharbha region whereas Madhya Maharashtra as a rain shadow region receives less rainfall.
•
The highest values of maximum daily rainfall are located over the Sindhudurg, Ratnagiri, Raigadh, Mumbai, and Thane districts of the Konkan region followed by that over eastern Vidharbha.
•
In Maharashtra duration of the Monsoon varies from June to September.
•
Maharashtra received 85% of the rainfall from the South-Western monsoon from May to September period.
•
The remaining 15% of rainfall was received from North-East Monsoon during the period of October to January.
•
Rainfall in the state of Maharashtra varies from 60 cm to 600 cm during this period
•
In Maharashtra, the Highest rainfall was received in the months of July.
💡 Additional InformationSouth-Western monsoon
•
During the hot subtropical summers, the massive landmass of the Indian Peninsula heats up at a different rate than the surrounding seas, resulting in a pressure gradient from south to north.
•
This causes the flow of moisture-laden winds from sea to land.
•
On reaching land, these winds rise because of the geographical relief, cooling adiabatically and leading to orographic rains.
•
This is the southwest monsoon.
•
The reverse happens during the winter, when the land is colder than the sea, establishing a pressure gradient from land to sea.
•
This causes the winds to blow over the Indian subcontinent toward the Indian Ocean in a northeasterly direction, causing the northeast monsoon.
•
Because the southwest monsoon flows from sea to land, it carries more moisture and therefore causes more rain, than the northeast monsoon
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Monsoon in Maharashtra: Approximately 85% of annual rainfall in Maharashtra is received from the Southwest monsoon (June to September). Konkan receives the highest rainfall (Amboli ~750 cm), while the rain-shadow belt east of the Western Ghats receives <50 cm.