भारतीय संविधानाच्या कलम ४१ मध्ये पुढीलपैकी कोणकोणत्या हक्कांचा स्पष्टपणे उल्लेख करण्यात आला आहे? (अ) कामाचा हक्क (Right to work) (ब) शिक्षणाचा हक्क (Right to education) (क) विशिष्ट बाबतीत सार्वजनिक साहाय्याचा हक्क (Right to public assistance) (ड) कामाच्या ठिकाणी न्याय्य व मानवी परिस्थिती मिळण्याचा हक्क खालीलपैकी अचूक पर्याय निवडा:
EN
Which of the following rights are explicitly mentioned under Article 41 of the Indian Constitution?
(a) Right to work
(b) Right to education
(c) Right to public assistance in certain cases
(d) Right to just and humane conditions of work
Select the correct option:
योग्य उत्तर पर्याय (३) 'केवळ (अ), (ब) आणि (क)' आहे.
विश्लेषण:
१.
कलम ४१ चे अधिकृत शीर्षक: 'विशिष्ट बाबतीत काम, शिक्षण आणि सार्वजनिक साहाय्य मिळवण्याचा हक्क' (Right to work, to education and to public assistance in certain cases) असे आहे.
२.
कलम ४१ नुसार राज्य आपल्या आर्थिक सामर्थ्याच्या व विकासाच्या मर्यादेत राहून पुढील हक्क सुनिश्चित करेल:
(अ)
कामाचा हक्क (Right to work - उदा. MGNREGA)
(ब)
शिक्षणाचा हक्क (Right to education)
(क)
सार्वजनिक साहाय्य (Public assistance - बेकारी, वार्धक्य, आजारपण व अपंगत्व यामध्ये).
३.
(ड) 'कामाच्या ठिकाणी न्याय्य व मानवी परिस्थिती मिळण्याचा हक्क' हा कलम ४२ मध्ये येतो, कलम ४१ मध्ये नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (मनरेगा - MGNREGA) ही योजना कलम ४१ मधील 'कामाच्या हक्का'ची पूर्तता करण्यासाठी राबवली जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (3) 'Only (a), (b), and (c)'.
Analysis:
1.
The heading of Article 41 is 'Right to work, to education and to public assistance in certain cases'.
2.
Article 41 directs the State, within the limits of its economic capacity and development, to make effective provision for securing:
(a)
The right to work (e.g., MGNREGA)
(b)
The right to education
(c)
The right to public assistance in cases of unemployment, old age, sickness, and disablement.
3.
Statement (d) 'Right to just and humane conditions of work' is specified in Article 42, not Article 41.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The Mahatma Gandhi National Rural Employment Guarantee Act (MGNREGA) is the most prominent statutory operationalization of Article 41.