खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे? अ) जर राष्ट्रपती व उपराष्ट्रपतींनी राजीनामा दिला, तर लोकसभेचे सभापती नवीन राष्ट्रपतींची निवड होईपर्यंत राष्ट्रपती म्हणून कार्यभार सांभाळतात. ब) राष्ट्रपतींच्या निवडणूकीच्या संदर्भात किमान आणि कमाल वयोमर्यादा भारतीय संविधानात नमूद आहे. क) भारतात राष्ट्रपती संसदेचा भाग आहेत. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following statement(s) is/are correct?
a) If both the President and Vice-President resign, the Speaker of the Lok Sabha acts as the President until a new President is elected.
b) The minimum and maximum age limits regarding the election of the President are mentioned in the Indian Constitution.
c) In India, the President is part of the Parliament.
Alternative Answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (4) फक्त क
सविस्तर घटनात्मक विश्लेषण:
•
विधान (अ) चुकीचे आहे: राष्ट्रपती आणि उपराष्ट्रपती ही दोन्ही पदे एकाच वेळी रिक्त झाल्यास, राष्ट्रपती (कार्यांचे निर्वहन) कायदा, 1969 (President Discharge of Functions Act, 1969) नुसार भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) (किंवा तेही उपलब्ध नसल्यास सर्वोच्च न्यायालयाचे ज्येष्ठतम न्यायाधीश) प्रभारी राष्ट्रपती म्हणून कार्यभार सांभाळतात; लोकसभेचे सभापती नाही.
•
विधान (ब) चुकीचे आहे: अनुच्छेद 58 नुसार राष्ट्रपती पदासाठी किमान वयोमर्यादा 35 वर्षे निश्चित केली आहे, परंतु संविधानात कमाल वयोमर्यादेचा (Maximum age limit) कोणताही उल्लेख नाही. कोणतीही व्यक्ती कितीही वयापर्यंत राष्ट्रपती होऊ शकते.
•
विधान (क) बरोबर आहे: अनुच्छेद 79 नुसार, "संघराज्यासाठी एक संसद असेल, जी राष्ट्रपती आणि दोन सभागृहे (राज्यसभा व लोकसभा) मिळून बनेल." त्यामुळे राष्ट्रपती हे भारतीय संसदेचे अविभाज्य घटक/भाग आहेत.
म्हणून केवळ विधान (क) बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
संसदेची रचना (अनुच्छेद 79): राष्ट्रपती + राज्यसभा + लोकसभा.
•
वयोमर्यादा (अनुच्छेद 58): किमान वय = 35 वर्षे; कमाल वयाची कोणतीही मर्यादा नाही.
•
दोन्ही पदे रिक्त झाल्यास उत्तराधिकार क्रम:
1.
उपराष्ट्रपती -> 2. भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) -> 3. सर्वोच्च न्यायालयाचे ज्येष्ठतम न्यायाधीश.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Only c
Detailed Constitutional Analysis:
•
Statement (a) is incorrect: Under the President (Discharge of Functions) Act, 1969, if both the offices of President and Vice-President fall vacant simultaneously, the Chief Justice of India (or in his absence, the senior-most judge of the Supreme Court) discharges the functions of the President, not the Lok Sabha Speaker.
•
Statement (b) is incorrect: Under Article 58, the Constitution specifies a minimum age of 35 years, but prescribes NO maximum age limit whatsoever for the President.
•
Statement (c) is correct: Under Article 79, the Parliament of India consists of the President and two Houses (Council of States and House of the People). The President is an integral part of Parliament.
Thus, only statement c is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Parliament Composition (Article 79): President + Rajya Sabha + Lok Sabha.
•
Age Limits: Minimum = 35 years; Maximum = No upper limit.
•
Presidential Succession: Vice-President -> Chief Justice of India -> Senior-most Judge of Supreme Court.