न्या.म.गो. रानडे यांचे नीतीविषयक विचार स्पष्ट करणारे खालीलपैकी कोणते विधान असत्य आहे ?
EN
Which of the following statements explaining Justice M. G. Ranade's ethical thought is false?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (कर्मसिद्धांत आणि पुनर्जन्म सिद्धांताच्या समन्वयातून भारतात रूढ झालेला दैववाद रानडे यांनी स्विकारला होता.)
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान ३ असत्य आहे (अचूक उत्तर): न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांनी दैववाद (Fatalism) कधीही स्वीकारला नाही; उलट त्यांनी कर्मसिद्धांत आणि पुनर्जन्माच्या नावाखाली माणसाला निष्क्रिय, लाचार आणि नशीबवादी बनवणाऱ्या दैववादाचा तीव्र धिक्कार केला आणि मानवी पुरुषार्थ व नैतिक स्वातंत्र्याचा पुरस्कार केला.
•
रानडे यांचे नीतीविषयक विचार (इतर विधाने सत्य):
•
विधान १ सत्य: मानवी स्वातंत्र्याला व सदसद्विवेकबुद्धीला बाधा आणणाऱ्या कोणत्याही धार्मिक कल्पना रानडे यांनी फेटाळल्या.
•
विधान २ सत्य: माणसाला दैववादी बनवून त्याचे कर्तृत्व मारणाऱ्या धर्मकल्पनांवर त्यांनी प्रहार केला.
•
विधान ४ सत्य: केवळ नशिबावर विसंबून राहणारा कर्मवाद आणि केवळ भौतिक सुखाचा विचार करणारा जडवाद या दोन्ही टोकांमुळे माणूस सामर्थ्यहीन बनतो, असा समतोल विचार त्यांनी मांडला.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
न्या. रानडे यांनी प्रार्थना समाजात ईश्वरभक्तीसोबतच सामाजिक कर्तव्य आणि नैतिक पुरुषार्थाची शिकवण दिली.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Ranade accepted the fatalism established in India through the coordination of Karma and reincarnation theories.)
Detailed Analysis:
•
Statement 3 is False (Correct Choice): Justice Mahadev Govind Ranade unequivocally rejected fatalism (*Daivavada*). He argued that fatalistic misinterpretations of karma and rebirth paralyzed human will and social initiative; he consistently championed dynamic moral agency and rational effort.
•
Ranade's Ethical Philosophy (Other Statements are True):
•
Statement 1: Discarded obsolete theological tenets that curbed individual conscience and human freedom.
•
Statement 2: Attacked religious dogmas that encouraged fatalistic surrender.
•
Statement 4: Held that both crude fatalism and unbridled materialism undermine human dignity and moral strength.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Ranade's philosophical framework was grounded in the liberal theism of the Prarthana Samaj, synthesizing devotion with ethical social reform.