🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2015 MEDIUM

खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?

EN Which of the following statements is correct? 1) The control and management of All India Services is handled by two different ministries of the Central Government. 2) Currently, there are 28 State Cadres for All India Services. 3) The authorized strength of IPS is always greater than that of IAS. 4) None of the above

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

अखिल भारतीय सेवांचे नियंत्रण व व्यवस्थापन हे केंद्रशासनाच्या दोन वेगवेगळ्या मंत्रालयाकडून केले जाते.

Statement 1

सध्या अखिल भारतीय सेवेच्या एकूण 28 राज्य केडर आहेत.

Statement 2

आय पी एस ची अधिकृत संख्या ही नेहमीच आय ए एस पेक्षा जास्त असते.

Statement 3

वरील एकही नाही

None of the above

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरील एकही नाही

दिलेल्या विधानांपैकी एकही विधान बरोबर नाही (वरील एकही नाही).

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (१) चुकीचे विधान: अखिल भारतीय सेवांचे व्यवस्थापन दोन नव्हे, तर तीन वेगवेगळ्या मंत्रालयांकडून केले जाते:

1. भारतीय प्रशासकीय सेवा (IAS): कार्मिक, सार्वजनिक तक्रार आणि पेन्शन मंत्रालय (DoPT).

2. भारतीय पोलीस सेवा (IPS): गृह मंत्रालय (Ministry of Home Affairs).

3. भारतीय वन सेवा (IFoS): पर्यावरण, वने आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC).

• पर्याय (२) चुकीचे विधान: अखिल भारतीय सेवांच्या संवर्गांची (Cadres) संख्या २८ राज्य केडर नसून सध्या २६ संवर्ग (Cadres) आहेत (यात काही संयुक्त संवर्ग जसे की AGMUT, आसाम-मेघालय इत्यादींचा समावेश आहे).

• पर्याय (३) चुकीचे विधान: भारतीय पोलीस सेवेची (IPS) अधिकृत संख्या आयएएसपेक्षा जास्त नसते; उलट भारतीय प्रशासकीय सेवेची (IAS) अधिकृत मंजूर संख्या IPS पेक्षा जास्त असते (IAS मंजूर संख्या सुमारे ५,०००+, तर IPS मंजूर संख्या सुमारे ४,९००+ असते).

• तिन्ही विधाने चुकीची असल्याने पर्याय (४) वरील एकही नाही हे अचूक उत्तर आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: अखिल भारतीय सेवांचे संवर्ग नियंत्रण:

• IAS: कार्मिक व प्रशिक्षण विभाग (DoPT - Ministry of Personnel).

• IPS: गृह मंत्रालय (Ministry of Home Affairs).

• IFoS: पर्यावरण, वने आणि हवामान बदल मंत्रालय (MoEFCC).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) None of the above

None of the statements is correct (Option 4: None of the above).

Detailed Analysis:

• Statement 1 is incorrect: The management of All India Services is distributed across three distinct Union ministries:

1. IAS: Ministry of Personnel, Public Grievances and Pensions (DoPT).

2. IPS: Ministry of Home Affairs (MHA).

3. IFoS: Ministry of Environment, Forest and Climate Change (MoEFCC).

• Statement 2 is incorrect: There are not 28 individual State cadres; there are currently 26 cadres in total (including joint cadres like AGMUT and Assam-Meghalaya).

• Statement 3 is incorrect: The authorized strength of the Indian Administrative Service (IAS ~5,000+) is greater than that of the Indian Police Service (IPS ~4,900+).

• Because all three given statements are factually wrong, Option (4) None of the above is correct.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Cadre Controlling Authorities for All India Services:

• IAS: Department of Personnel and Training (DoPT).

• IPS: Ministry of Home Affairs.

• IFoS: Ministry of Environment, Forest and Climate Change.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) अखिल भारतीय सेवांचे नियंत्रण व व्यवस्थापन हे केंद्रशासनाच्या दोन वेगवेगळ्या मंत्रालयाकडून केले जाते. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) सध्या अखिल भारतीय सेवेच्या एकूण 28 राज्य केडर आहेत. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) आय पी एस ची अधिकृत संख्या ही नेहमीच आय ए एस पेक्षा जास्त असते. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) वरील एकही नाही (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरील एकही नाही**[/gold]

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'केंद्रीय व राज्य लोकसेवा आयोग (UPSC & MPSC)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: केंद्रीय व राज्य लोकसेवा आयोग (UPSC & MPSC)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'केंद्रीय व राज्य लोकसेवा आयोग (UPSC & MPSC)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'केंद्रीय व राज्य लोकसेवा आयोग (UPSC & MPSC)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'केंद्रीय व राज्य लोकसेवा आयोग (UPSC & MPSC)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'वरील एकही नाही' हे असून ते 'केंद्रीय व राज्य लोकसेवा आयोग (UPSC & MPSC)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'केंद्रीय व राज्य लोकसेवा आयोग (UPSC & MPSC)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

खालील विधानांपैकी कोणते बरोबर आहे?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन