खालील विधानांपैकी कोणते चुकीचे आहे?
EN
Which of the following statements is incorrect?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (एखादा प्रदेश ‘अनुसूचित' घोषित करण्याचा अधिकार राज्यपालांना आहे हे विधान चुकीचे आहे)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
विधान ४ का चुकीचे आहे?
•
संविधानाच्या ५ व्या परिशिष्टातील परिच्छेद ६ नुसार, कोणताही प्रदेश 'अनुसूचित क्षेत्र' (Scheduled Area) घोषित करण्याचा, त्याचे क्षेत्रफळ वाढवण्याचा किंवा कमी करण्याचा, आणि सीमा बदलण्याचा अधिकार केवळ भारताच्या राष्ट्रपतींना आहे (राज्यपालांशी सल्लामसलत करून). राज्यपालांना हा अधिकार नाही.
२.
इतर विधाने पूर्णपणे सत्य आहेत:
•
विधान १: भाग X मधील कलम २४४ हे अनुसूचित व आदिवासी क्षेत्रांच्या विशेष प्रशासनाशी संबंधित आहे.
•
विधान २: ५ व्या परिशिष्टात अनुसूचित प्रदेश व अनुसूचित जमातींच्या प्रशासनाची तरतूद आहे (१० राज्यांमध्ये).
•
विधान ३: ६ व्या परिशिष्टात आसाम, मेघालय, त्रिपुरा व मिझोराम (AMTM) या राज्यांतील आदिवासी प्रदेशांची तरतूद आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अनुसूचित क्षेत्र घोषित करण्याचा अधिकार: राष्ट्रपती.
•
अनुसूचित क्षेत्रात कायदे लागू न करण्याचा अधिकार: राज्यपाल (राज्यपालांना संसदेचा किंवा विधिमंडळाचा कायदा लागू न करण्याचे अधिकार असतात).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (The statement 'The power to declare an area as Scheduled Area lies with the Governor' is incorrect)
Detailed Explanation:
1.
Why Statement 4 is incorrect:
•
Under Paragraph 6 of the Fifth Schedule of the Constitution, the power to declare any area as a 'Scheduled Area', alter its boundaries, or rescind such orders is vested exclusively in the President of India (after consultation with the Governor). The Governor does not have the unilateral authority to declare Scheduled Areas.
2.
Other Statements are fully correct:
•
Statement 1: Article 244 in Part X provides for the administration of Scheduled Areas and Tribal Areas.
•
Statement 2: The Fifth Schedule deals with administration and control of Scheduled Areas and STs in 10 states.
•
Statement 3: The Sixth Schedule deals with Tribal Areas in Assam, Meghalaya, Tripura, and Mizoram.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Power to declare an area as Scheduled Area = President of India.
•
Power to direct that an Act of Parliament/Legislature shall not apply to a Scheduled Area = Governor.